Soru

Zorluk: KolayTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması, ortalama yükseltisinin fazla olması ve yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi gibi özellikler 'özel (göreceli) konum' olarak ifade edilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel konumunun bir sonucudur?

  1. Kısa mesafelerde iklim ve bitki örtüsü çeşitliliğinin fazla olmasıCevap
  2. B
    Orta kuşakta yer aldığı için dört mevsimin belirgin yaşanması
  3. C
    Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürücü etki yapması
  4. D
    En güneyi ile en kuzeyi arasında 66 paralellik fark bulunması
  5. E
    Güneş ışınlarının yıl boyunca hiçbir zaman dik açıyla gelmemesi

Cevap

Kısa mesafelerde iklim ve bitki örtüsü çeşitliliğinin fazla olması, Türkiye'nin yer şekillerinin engebeli olmasının yani özel konumunun bir sonucudur.
Türkiye'de kısa mesafelerde yükseltinin ve yer şekillerinin değişmesi (örneğin bir dağın denize bakan yamacı ile iç kesime bakan yamacı arasındaki fark), iklim özelliklerinin ve dolayısıyla bitki örtüsünün de çok kısa mesafelerde çeşitlenmesine neden olur. Bu durum doğrudan yer şekilleri ve yükseltiyle yani özel konumla ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel konum ve mutlak konum kavramlarını ayırt et.
Mutlak konum enlem ve boylamla (Ekvator ve başlangıç meridyenine göre yer) ilgilidir; özel konum ise yükselti, yer şekilleri, denizellik ve kıtalara göre konumla ilgilidir.
Soruda özel konumun sonucunu bulmak için seçeneklerde yükselti veya yer şekilleriyle ilgili bir özellik aranmalıdır.
2
Seçenekleri bu ayrım üzerinden değerlendir.
Dört mevsim, rüzgar yönü, paralel farkı ve ışın açısı tamamen enlem (mutlak konum) etkisidir. Kısa mesafede görülen değişimler ise ancak yer şekilleri (özel konum) ile açıklanabilir.
Matematiksel bir kural olan enlem etkisi, geniş alanlarda benzer sonuçlar doğururken; özel konum yerel farklılıklara yol açar.

Anahtar Kavram

Özel (Göreceli) Konum: Yükselti ve Yer Şekilleri Etkisi
Bu soruyu puanla