Soru

Zorluk: Çok zorMilletvekilliğinin Sona Ermesi

1982 Anayasası'na göre milletvekilliğinin sona ermesi ve bu kararlara karşı yargı yolu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmama sebebiyle üyeliğin düşmesine Genel Kurulca üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulabilir.Cevap
  2. B
    Milletvekilinin istifa etmesi durumunda, istifanın geçerli olduğu TBMM Başkanlık Divanınca tespit edildikten sonra üyelik, Genel Kurulun yapacağı oylama ve üye tamsayısının salt çoğunluğu ile sona erer.
  3. C
    Kesin hüküm giyme veya kısıtlanma sebebiyle milletvekilliğinin düşmesi, bu husustaki kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle gerçekleşir ve bu bildirim işlemine karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
  4. D
    Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, yetkili komisyon raporu üzerine Genel Kurulca üye tamsayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla karar verilir.
  5. E
    Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda, üyeliğin sona ermesi için TBMM Genel Kurulunun bu durumu onaylayan bir parlamento kararı alması zorunludur.

Cevap

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu gerekir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine gidilebilir.
Anayasa'nın 84. maddesine göre, bir milletvekilinin bir ay içinde toplam beş birleşim günü izinsiz veya özürsüz olarak Genel Kurul çalışmalarına katılmaması durumunda, üyeliğinin düşmesine üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (600 milletvekilinin en az 301'i) karar verilir. Bu karar bir parlamento kararıdır ve Anayasa'nın 85. maddesi uyarınca, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili tarafından Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliğini sona erdiren halleri 'Meclis Kararı Gerektirenler' ve 'Kendiliğinden/Bildirimle Düşenler' olarak ayırın.
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık Meclis kararı gerektirirken; ölüm, bakan olma ve kesin hüküm giyme bildirimle veya kendiliğinden sonuç doğurur.
Yargısal denetim (AYM yolu) sadece Meclis kararıyla düşme hallerinde (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) mümkündür.
2
Meclis kararı gerektiren haller için anayasal karar yeter sayılarını kontrol edin.
İstifa ve bağdaşmazlık için 'adi çoğunluk' yeterliyken, devamsızlık (bir ayda 5 birleşim) için 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301) aranır.
Anayasa koyucu, devamsızlık gibi ağır bir yaptırım için daha yüksek bir temsil gücü (301 oy) şartı koşmuştur.
3
Kararlara karşı yargı yolunu analiz edin.
Düşme kararının alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde AYM'ye başvurulur; AYM 15 gün içinde kesin kararını verir.
Yasama dokunulmazlığı ve üyelik güvencesini korumak için yargısal denetim öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Ermesi ve Yargısal Denetimi (Madde 84-85)

İpuçları

1
Milletvekilliğinin düşmesi hallerinden hangisinde 301 (salt çoğunluk) oyu gerektiğini hatırlayın.
2
Anayasa Mahkemesine başvuru süresinin 7 gün, Mahkemenin karar verme süresinin ise 15 gün olduğunu göz önünde bulundurun.
3
İstifa ve bağdaşmazlık için adi çoğunluk yeterliyken, devamsızlık için üye tamsayısının salt çoğunluğu anayasal bir şarttır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona ermesi ile Yasama Dokunulmazlığının kaldırılması arasındaki usul ve yargı yolu benzerliklerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla