Türkiye'nin matematiksel konumu dikkate alındığında, Haziran tarihinde aynı boylam üzerinde yer alan Hatay ve Sinop şehirlerinde, yatay düzleme dik yerleştirilen özdeş çubukların öğle vaktindeki gölge boylarının birbirinden farklı olduğu gözlemlenmiştir. Sinop'taki gölge boyunun Hatay'a göre daha uzun olması, bu iki merkezin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin farklı olmasıyla açıklanabilir?
- Ekvator'a olan kuş uçuşu uzaklıklarınınCevap
- BOrtalama yükselti değerlerinin
- CDenizellik ve nemlilik oranlarının
- DYerel saatlerinin ve boylam derecelerinin
- EHakim rüzgar yönlerinin ve yer şekillerinin
Cevap
Sinop'un Hatay'dan daha kuzeyde olması, yani Ekvator'a olan kuş uçuşu uzaklığının (enleminin) farklı olması nedeniyle güneş ışınlarını daha eğik açıyla alması ve gölgenin daha uzun olmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, merkezlerin Ekvator'a olan uzaklıklarının farklılığını vurgular. Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için, güneydeki Hatay'dan kuzeydeki Sinop'a gidildikçe enlem derecesi büyür. Enlem derecesi büyüdükçe güneş ışınlarının düşme açısı küçülür, bu da gölge boyunun uzamasına neden olur. Bu tamamen matematiksel (mutlak) konumun bir sonucudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Enlem Etkisi ve Güneş Işınlarının Geliş Açısı
İpuçları
1
Güneş ışınlarının bir yere ne kadar dik veya eğik geldiğini düşünün.
2
Türkiye'nin kuzeyine doğru gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı nasıl değişir?
3
Işınların geliş açısını belirleyen temel faktör, bir yerin Ekvator'a olan uzaklığı yani enlemidir.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de güneyden kuzeye gidildikçe değişen diğer enlem etkilerini (çizgisel hız, yerçekimi, gece-gündüz süre farkı) listeleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s