Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (barolar, ticaret odaları, tabip odaları vb.) işlemleri üzerinde merkezi idarenin (ilgili bakanlıkların) sahip olduğu denetim yetkisinin hukuki niteliği ve kapsamı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Söz konusu denetim, farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki bütünlüğü sağlamayı amaçlayan 'idari vesayet' denetimidir.Cevap
  2. B
    Bu denetim yetkisi 'hiyerarşi' ilkesine dayanır ve bakanlığın, kuruluşun yerine geçerek doğrudan işlem yapmasına olanak tanır.
  3. C
    Denetim makamı, meslek kuruluşunun aldığı kararları yerindelik denetimine tabi tutarak dilediği gibi değiştirip onaylayabilir.
  4. D
    Meslek kuruluşları ve merkezi idare birimleri aynı kamu tüzel kişiliği içerisinde yer aldığından bu denetim yetkisi sınırsızdır.
  5. E
    Bakanlık, meslek kuruluşu çalışanları üzerinde doğrudan disiplin yetkisine sahiptir ve hiyerarşik emir-talimat verebilir.

Cevap

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile merkezi idare arasındaki denetim ilişkisi bir 'idari vesayet' ilişkisidir.
İdare hukukunda idarenin bütünlüğünü sağlamak için iki temel araç vardır: Hiyerarşi ve İdari Vesayet. Hiyerarşi, devlet tüzel kişiliği veya bir mahalli idare gibi aynı tüzel kişilik içindeki alt-üst ilişkisini ifade eder. İdari vesayet ise merkezi idarenin (başkent teşkilatının), kendisinden ayrı kamu tüzel kişiliği olan yerinden yönetim kuruluşları (belediyeler, köyler, meslek kuruluşları vb.) üzerindeki denetim yetkisidir. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ayrı birer tüzel kişilik oldukları için bakanlıkların bunlar üzerindeki yetkisi idari vesayettir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuruluşların hukuki statüsünü belirle
Merkezi idare (bakanlık) ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (barolar, odalar) ayrı birer kamu tüzel kişisi olduğu tespit edilir.
Denetim türünü belirlemek için tarafların aynı mı yoksa farklı tüzel kişilikler içinde mi olduğu bilinmelidir.
2
Denetim türünü teşhis et
Ayrı kamu tüzel kişileri arasındaki denetim ilişkisinin 'idari vesayet' olduğu belirlenir.
Anayasa ve idare hukuku ilkelerine göre idarenin bütünlüğü, farklı tüzel kişilikler arasında vesayet yoluyla sağlanır.
3
Yetki sınırlarını analiz et
İdari vesayet yetkisinin istisnai olduğu, kanunla verilmesi gerektiği ve hiyerarşideki gibi 'işlemi değiştirme' veya 'yerine geçerek işlem yapma' yetkisi vermediği sonucuna varılır.
Vesayet makamı, denetlediği kuruluşun özerkliğine saygı duymak zorundadır ve sadece hukuka uygunluk denetimi ile sınırlıdır.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı

İpuçları

1
Denetimi yapan ve denetlenen tarafların aynı mı yoksa farklı 'tüzel kişiliklere' mi sahip olduğunu düşünün.
2
Barolar, Tabip Odaları gibi kuruluşlar merkezi idareden ayrı organlara ve bütçeye sahip özerk yapılardır.
3
Farklı tüzel kişilikler arasındaki denetim yetkisi 'İdari Vesayet' olarak adlandırılır ve hiyerarşiye göre çok daha sınırlıdır.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresi ve belediyeler üzerindeki merkezi denetim türlerini de inceleyerek 'idari vesayet' kavramını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Bu konudan daha fazla soru