Bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının süje bakımından yetki sınırları ve ikincillik (subsidier) niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AKamu tüzel kişileri, idarenin bir eylemi sonucunda mülkiyet haklarının zarar gördüğü iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilirler.
- BÖzel hukuk tüzel kişileri, sadece tüzel kişiliğe ait hakların değil, üyelerinin şahsi menfaatlerini ilgilendiren tüm temel hak ihlalleri için başvuru yapabilirler.
- CYasama organı tarafından yürürlüğe konulan bir kanun hükmünün, temel hakları doğrudan ihlal etmesi durumunda bu kanuna karşı doğrudan bireysel başvuru yapılabilir.
- Olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı, bu yolların usulüne uygun ve yasal süreleri içinde tüketilmesini de kapsadığından; süre aşımı gibi usul hataları nedeniyle reddedilen davalar sonrası yapılan başvurular kabul edilemez.Cevap
- EBireysel başvuruya konu edilebilecek hakların kapsamı belirlenirken, ihlal edildiği iddia edilen hakkın sadece 1982 Anayasası'nda yer alması yeterli olup uluslararası sözleşmelerle ilişkilendirilmesi gerekmez.
Cevap
Olağan kanun yollarının usulüne uygun ve süresinde tüketilmemesi durumunda yapılan bireysel başvurular kabul edilemez.
Doğru seçenek, bireysel başvurunun ikincil (subsidier) niteliğini vurgulamaktadır. Bireysel başvuru yolu, anayasal bir hakkın ihlal edildiği iddiasıyla gidilen nihai bir hukuk yoludur. Bu yola başvurabilmek için kişinin alt mahkemelerdeki tüm imkanlarını sadece sonuna kadar kullanması değil, aynı zamanda bu imkanları 'hukuk kurallarına ve sürelerine uygun' bir şekilde kullanması gerekir. Eğer bir kişi dava açma süresini geçirdiği için davası reddedilmişse, olağan yolları usulünce tüketmediği kabul edilir ve Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu kabul edilebilirlik aşamasında reddeder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel Başvuruda İkincillik İlkesi ve Kabul Edilebilirlik Şartları