Soru

Zorluk: ZorMilletvekilliğinin Sona Ermesi

19821982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekilliği sıfatının sona ermesi halleri, bu hallerin gerçekleşme usulleri ve yargısal denetim yolları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İstifa eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu tarafından karar verilir ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilir.Cevap
  2. B
    Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliği, Karma Komisyonun tespiti üzerine Genel Kurulca basit çoğunlukla düşürülür.
  3. C
    Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar eden milletvekilinin üyeliği, yetkili komisyonun bu durumu tespit etmesiyle herhangi bir Genel Kurul kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.
  4. D
    Milletvekili seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyen milletvekilinin üyeliği, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle düşer ve bu işleme karşı Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılabilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı tarafından bir bakanlığa atanan milletvekilinin üyeliği, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düşürülür ve bu karar Resmi Gazete'de yayımlandığı an milletvekilliği sıfatı sona erer.

Cevap

İstifa eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu tarafından karar verilir ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilir.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, bir milletvekili istifa ettiğinde bu istifanın geçerliliği TBMM Başkanlık Divanı'nca tespit edilir ve TBMM Genel Kurulu'nda yapılacak oylama (basit çoğunluk) ile üyeliğin düşmesine karar verilir. Bu bir parlamento kararı olduğu için, ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili yedi gün içinde kararın iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilir. Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu on beş gün içinde kesin karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sona erme usulünü belirle
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık TBMM kararı gerektirirken; ölüm, bakan atanma, Cumhurbaşkanı seçilme ve kesin hüküm kendiliğinden veya bildirimle sona erdirir.
Anayasa her durum için farklı bir prosedür (otomatik vs. oylama) öngörmüştür.
2
Karar yeter sayılarını kontrol et
İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk yeterliyken, devamsızlık için üye tam sayısının salt çoğunluğu (301301) şarttır.
Devamsızlık daha ağır bir yaptırım süreci gerektirdiği için nitelikli çoğunluk aranır.
3
Yargısal denetim imkanını incele
Anayasa madde 8585 uyarınca sadece istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık nedeniyle düşürme kararlarına karşı AYM yolu açıktır.
Kesin hüküm ve kısıtlanma zaten bir yargı kararına dayandığı için tekrar AYM'ye taşınamaz.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve AYM Denetimi

İpuçları

1
Hangi durumların TBMM Genel Kurulu'nda oylama gerektirdiğini, hangilerinin ise sadece bildirimle veya kendiliğinden gerçekleştiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşürülmesine karşı AYM'ye başvuru süresi ve mahkemenin karar verme süresini içeren diğer tablo sorularına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla