Soru

Zorluk: KolayParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'nin kıyılarını inceleyen bir araştırmacı, Akdeniz'deki su sıcaklığının ve tuzluluk oranının Karadeniz'e göre daha fazla olduğunu gözlemlemiştir.

Deniz suyu özelliklerinde görülen bu farklılığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Enlem etkisi (Matematik konum)Cevap
  2. B
    Yükselti farkı
  3. C
    Dağların uzanış doğrultusu
  4. D
    Karasallık ve denizellik
  5. E
    Bakı durumu

Cevap

Enlem etkisi (Matematik konum)
Türkiye'nin güneyinden kuzeyine gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı daralır. Bu durum, güneydeki denizlerin (Akdeniz) kuzeydeki denizlere (Karadeniz) göre daha fazla ısınmasına ve daha fazla buharlaşmaya maruz kalmasına neden olur. Buharlaşmanın fazla olması deniz suyundaki tuz konsantrasyonunu artırır. Bu durum tamamen Türkiye'nin bulunduğu enlem dereceleriyle (mutlak konum) ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Konum analizi yapılması
Akdeniz Türkiye'nin güneyinde (Ekvator'a yakın), Karadeniz ise kuzeyindedir.
Sıcaklık ve tuzluluk değişiminin yönünü belirlemek için coğrafi konumun bilinmesi gerekir.
2
Enlem ve güneş açısı ilişkisinin kurulması
Güneyden kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı daralır.
Dünya'nın şekline bağlı olarak ekvatordan kutuplara gidildikçe ışınların açısı küçülür.
3
Sıcaklık ve buharlaşma etkisinin değerlendirilmesi
Açı daraldıkça sıcaklık azalır, sıcaklık azaldıkça deniz suyundaki buharlaşma miktarı düşer.
Buharlaşma, suyun içindeki tuzun yoğunlaşmasını sağlayan temel süreçtir.
4
Tuzluluk ile ilişkilendirme
Buharlaşmanın fazla olduğu güney kıyılarımızda tuzluluk oranı daha yüksektir.
Sıcaklık ve enlem arasındaki bu doğru orantılı ilişki matematik konumun bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Enlem Etkisi (Sıcaklık-Tuzluluk İlişkisi)
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla