Soru

Zorluk: ZorBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde düzenlenen "Bireysel Başvuru" kurumu, temel hak ve özgürlüklerin korunmasında ikincil nitelikte bir yargısal mekanizmadır. Buna göre, Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvurularla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamaz.Cevap
  2. B
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya çalışma hürriyeti gibi haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapma hakkına sahiptir.
  3. C
    Bireysel başvuru kapsamına giren haklar, 1982 Anayasası'nda yer alan temel hak ve hürriyetlerin tamamını kapsar.
  4. D
    Bireysel başvuru, nihai kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içinde yapılmalıdır.
  5. E
    Sadece Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bu yola başvurabilir; yabancı uyruklu kişilerin bireysel başvuru hakkı bulunmamaktadır.

Cevap

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, yasama işlemlerinin ve düzenleyici işlemlerin doğrudan bireysel başvuru konusu olamayacağını belirten seçenektir. Çünkü bireysel başvuru, bir kanunun iptali için değil, o kanunun uygulanması sonucu kişinin temel bir hakkının ihlal edilmesi durumunda başvurulan bir yoldur. Ayrıca Anayasa Mahkemesi kararları da kesin olduğu için tekrar bireysel başvuruya konu edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvurunun konu bakımından sınırlarını belirlemek.
Yasama işlemleri (kanunlar), düzenleyici idari işlemler (yönetmelik, CBK vb.) ve Anayasa Mahkemesi kararlarının kapsam dışı olduğunu saptamak.
Bireysel başvuru, soyut norm denetimi değil, somut ve bireysel bir hak ihlali mekanizmasıdır.
2
Kişi bakımından ehliyet şartlarını incelemek.
Kamu tüzel kişilerinin başvuru hakkı olmadığını, özel hukuk tüzel kişilerinin ve yabancıların belirli şartlarla başvurabileceğini teyit etmek.
Devletin (kamunun) kendi kendine karşı hak ihlali iddiasında bulunamayacağı ilkesi geçerlidir.
3
Usul ve süre şartlarını kontrol etmek.
Başvuru süresinin 30 gün olduğunu ve olağan kanun yollarının tüketilmesi gerektiğini belirlemek.
Bireysel başvuru 'ikincil' bir yol olduğu için önce yerel mahkeme ve üst mahkeme süreçleri bitmelidir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Kapsamı ve Şartları

İpuçları

1
Bireysel başvurunun 'ikincil' bir yol olduğunu ve doğrudan norm denetimi olmadığını hatırlayın.
2
Hangi hakların ihlal edildiğinde bu yola gidilebileceğine (Anayasa + AİHS) odaklanın.
3
Kanunların (yasama işlemi) doğrudan iptali için bu yola gidilemez; bu durum soyut veya somut norm denetiminin konusudur.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvurunun 'kabul edilebilirlik' kriterlerini ve Anayasa Mahkemesi'nin bu başvuruları hangi bölümlerinde incelediğini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla