Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin jeolojik yapısı incelendiğinde, arazinin oluşum süreçlerinin farklı dönemlere yayıldığı ve bu süreçlerin günümüzdeki doğal kaynaklar ile yer şekilleri üzerinde belirleyici olduğu görülmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen jeolojik olaylardan hangisi diğerlerine göre daha eski bir dönemde gerçekleşmiştir?

  1. Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yataklarının oluşumuCevap
  2. B
    Linyit, petrol, bor ve tuz yataklarının meydana gelmesi
  3. C
    Alp-Himalaya kıvrım kuşağına bağlı olarak Toros Dağları'nın yükselmesi
  4. D
    Egeid karasının çökmesi sonucunda Ege Denizi'nin oluşması
  5. E
    İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşumuyla Karadeniz'in denizleşmesi

Cevap

Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yataklarının oluşumu
Türkiye'de I.I. Jeolojik Zaman'a (Paleozoik) ait araziler masif alanlar olarak adlandırılır. Bu dönemin en karakteristik özelliği ve ekonomik göstergesi Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yataklarıdır. Diğer tüm seçenekler daha sonraki dönemlerde (III.III. ve IV.IV. zaman) meydana gelmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde verilen her bir olayın gerçekleştiği jeolojik zamanı belirleyin.
Olaylar; I.I., III.III. ve IV.IV. zamanlara göre gruplandırılır.
Zamanlar arası karşılaştırma yapabilmek için her olayın tarihsel yerini bilmek gerekir.
2
Belirlenen zamanları kronolojik olarak (en eskiden en yeniye) sıralayın.
I.>II.>III.>IV.I. > II. > III. > IV. şeklinde bir sıralama elde edilir.
Soruda istenen 'en eski' dönemi saptamak için bu sıralama esastır.
3
En eski olan I.I. Jeolojik Zaman'a (Paleozoik) ait olan seçeneği işaretleyin.
Zonguldak'taki taş kömürü yataklarının I.I. zaman oluşumu olduğu teyit edilir.
Türkiye arazisinin büyük kısmı genç (III.III. ve IV.IV. zaman) olsa da taş kömürü yaşlı arazilerin kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Jeolojik Zamanlar ve Türkiye'deki Temel Oluşumlar

İpuçları

1
Türkiye arazisinin büyük bir bölümü III.III. ve IV.IV. jeolojik zamanlarda oluştuğu için 'genç oluşumlu' kabul edilir; ancak soruda bizden en eski olanı bulmamız isteniyor.
2
Kömür türlerini karşılaştırın; taş kömürü kalori değeri yüksek ve oluşumu için yüz milyonlarca yıl gereken bir madendir.
3
I.I. Jeolojik Zaman (Paleozoik) yaklaşık 300300 milyon yıl öncesini kapsar. Bu dönemde Türkiye'de Zonguldak'taki taş kömürü yatakları ve Yıldız Dağları, Menderes gibi masif alanlar oluşmuştur.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki masif arazilerin (Yıldız Dağları, Saruhan-Menderes, Bitlis vb.) harita üzerindeki yerlerini inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Olayları 'Kömür Ayrımı' üzerinden kodlayabilirsiniz: Taş kömürü = Yaşlı (I.I. Zaman), Linyit = Genç (III.III. Zaman).
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Bu konudan daha fazla soru