Soru

Zorluk: Çok zorMilletvekilliğinin Sona Ermesi

19821982 Anayasası’nın 8484. ve 8585. maddeleri uyarınca, milletvekilliği sıfatının sona ermesi halleri ve bu hallere karşı başvurulabilecek hukuki yollar belirli prosedürlere bağlanmıştır. Meclis çalışmalarına dürüstlük ve tarafsızlık içinde katılma yükümlülüğünün bir gereği olarak düzenlenen "milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar etme" durumu bu süreçlerden biridir.

Buna göre, milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar eden bir milletvekilinin üyeliğinin düşürülmesi süreci ve bu karara karşı başvurulabilecek yargısal denetim yoluyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Üyelik, Karma Komisyonun hazırlayacağı rapor doğrultusunda Meclis Genel Kurulunda üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile düşürülür; bu karara karşı 77 gün içinde sadece ilgili milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
  2. B
    Milletvekilliği sıfatı, bağdaşmayan görevin kabul edildiğine dair mahkeme ilamının Meclis Genel Kuruluna bildirilmesiyle kendiliğinden sona erer; bu bildirim işlemi kesin nitelikte olup yargısal denetime tabi değildir.
  3. Meclis Genel Kurulunca yapılan gizli oylama sonucunda toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla üyeliğin düşmesine karar verilir; bu kararın iptali için 77 gün içinde herhangi bir milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir.Cevap
  4. D
    İlgili milletvekilinin savunması alındıktan sonra Meclis Başkanlık Divanı tarafından üyeliğin düştüğü saptanır; bu tespit işlemine karşı 1515 gün içinde sadece istifa eden milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
  5. E
    Bağdaşmayan görevde ısrar eden milletvekilinin üyeliği, Anayasa Mahkemesinin vereceği bir ara kararla askıya alınır ve Meclis Genel Kurulunun nitelikli çoğunluk (360360) oyuyla kesin olarak sona erdirilir.

Cevap

Meclis Genel Kurulunca yapılan gizli oylama sonucunda toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla üyeliğin düşmesine karar verilir; bu kararın iptali için 7 gün içinde herhangi bir milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 8484. ve 8585. maddelerindeki tüm unsurları eksiksiz karşılamaktadır. Bağdaşmayan görevde ısrar halinde Genel Kurul kararı gizli oyla alınır (Madde 84/384/3) ve bu karara karşı hem ilgili vekil hem de herhangi bir milletvekili 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine gidebilir (Madde 8585).

Adım Adım Çözüm

1
Düşme nedenini ve usulünü belirle.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar eden üye için Karma Komisyon raporu hazırlanır ve Genel Kurulda gizli oylama yapılır.
Anayasa'nın 84/384/3. maddesi bu durum için gizli oy ve Meclis kararı öngörmüştür.
2
Gerekli karar yeter sayısını kontrol et.
Anayasa'da özel bir çoğunluk belirtilmediği için adi çoğunluk (toplantıya katılanların salt çoğunluğu, ancak en az 151151) yeterlidir.
Sadece devamsızlık durumunda üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) şartı aranır.
3
Yargısal denetim mekanizmasını incele.
Meclis kararı alındıktan sonra 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir. AYM 1515 gün içinde kararını verir.
Anayasa'nın 8585. maddesi parlamento kararı ile düşen üyelikler için bu denetimi zorunlu kılmıştır.
4
Başvuru hakkına sahip kişileri teyit et.
Sadece ilgili milletvekili değil, başka herhangi bir milletvekili de iptal davası açabilir.
Yargısal denetimin kapsamı geniş tutularak yasama organının hukukiliği korunmuştur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Meclis kararıyla sona ermesi ve yargısal denetimi (77 gün/1515 gün kuralı)

İpuçları

1
Milletvekilliğinin sona ermesinde bazı haller kendiliğinden gerçekleşirken (ölüm gibi), bağdaşmazlık ve istifa gibi haller Meclis kararı gerektirir.
2
Anayasa madde 8585 uyarınca Meclis'in 'düşme kararlarına' karşı yargı yolu açıktır; süreyi ve kimlerin başvurabileceğini hatırlayın.
3
Bağdaşmazlık için 'gizli oy' şartı olduğunu ve karar yeter sayısının devamsızlık gibi 301301 olmadığını, sadece adi çoğunluk olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma nedeniyle sona ermesi ile parlamento kararıyla sona ermesi arasındaki yargısal denetim farklarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla