Soru

Zorluk: Çok zorBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Anayasa Mahkemesine yapılacak "Bireysel Başvuru" kurumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yabancılar, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına tanınan seçme ve seçilme hakkı gibi siyasi haklar da dâhil olmak üzere, Anayasa'daki tüm temel haklar için bireysel başvuruda bulunabilirler.
  2. B
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi kurumsal menfaatlerini ilgilendiren konularda bireysel başvuru yapma hakkına sahiptir.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru sonucunda temel hak ihlaline bir kanun hükmünün yol açtığını tespit ederse, söz konusu kanun hükmünün doğrudan iptaline karar verir.
  4. Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu tesis edilen bireysel işlemler aleyhine başvuru yoluna gidilebilir.Cevap
  5. E
    Bireysel başvuru, nihai kararın öğrenildiği tarihten itibaren en geç 60 gün içinde doğrudan veya mahkemeler aracılığıyla yapılmalıdır.

Cevap

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemlerin doğrudan bireysel başvuruya konu edilemeyeceği, ancak bu işlemlerin uygulama sonuçları olan bireysel işlemler aleyhine başvuru yapılabileceği ifadesi doğrudur.
Bireysel başvuru yolunda temel kural, işlemin doğrudan bir yasama işlemi veya düzenleyici idari işlem (tüzük, yönetmelik vb.) olmamasıdır. Bu tür düzenlemeler ancak somut bir kişiye uygulandığında ve bir 'bireysel işlem' niteliği kazandığında, o bireysel işlem üzerinden Anayasa Mahkemesine taşınabilir. Bu durum, bireysel başvurunun bir 'norm denetimi' değil, bir 'hak arama yolu' olmasının sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru konusunu belirle.
Bireysel başvuru, kamu gücü tarafından ihlal edilen temel haklar için ikincil bir yargı yoludur.
Anayasa Mahkemesi'nin görev sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Dava edilemeyecek işlemleri analiz et.
Anayasa Mahkemesi Kuruluş Kanunu uyarınca; yasama işlemleri (kanunlar) ve düzenleyici idari işlemler (yönetmelik, CBK vb.) doğrudan başvuru konusu olamaz.
Bireysel başvurunun bir 'iptal davası' (soyut norm denetimi) olmamasından dolayıdır.
3
Hak sahipliği ve süreleri kontrol et.
Kamu tüzel kişileri başvuramaz, yabancılar kısıtlı başvurabilir, süre ise 30 gündür.
Usul ve ehliyet şartlarının doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.
4
Doğru seçeneği sentezle.
Yasama ve düzenleyici işlemlerin doğrudan konu edilemeyeceği ancak bunların uygulanmasıyla oluşan kişisel işlemlerin konu edilebileceği sonucuna ulaşılır.
Mevzuat hükmü ile tam uyum sağlanmaktadır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Konu Bakımından Sınırları

İpuçları

1
Bireysel başvuruda 'kimlerin' başvurabileceği ve 'hangi işlemlerin' konu edilemeyeceğine dikkat edin.
2
Kamu tüzel kişileri bu yola başvuramaz ve doğrudan bir kanun maddesi bu yolla iptal edilemez.
3
Yasama işlemlerinin (Meclis kararları veya kanunlar) doğrudan başvuruya kapalı olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin ihlal kararı sonrası alt mahkemelerin 'yeniden yargılama' yapma zorunluluğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla