Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevletçilik

Türkiye'de uygulanan devletçilik ilkesi; klasik liberalizmin bireyci anlayışıyla sosyalizmin kolektivist yapısı arasında bir yerde durmayan, tamamen Türkiye’nin o günkü özgün şartlarından ve hızlı kalkınma ihtiyacından doğmuş bir modeldir. Bu modelde devlet, özel teşebbüsün yapamadığı veya kamu yararının gerektirdiği alanlarda bizzat yatırımcı olarak sahaya inmiştir.

Bu bilgilere göre, Türk devletçilik ilkesinin temel karakterini en iyi açıklayan yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Özel mülkiyeti reddeden ve tüm üretim araçlarının devlet kontrolünde olmasını savunan ideolojik bir sistemdir.
  2. Ülke ihtiyaçlarından doğan, özel sektörü destekleyen ancak stratejik alanlarda devlet öncülüğünü esas alan pragmatik bir modeldir.Cevap
  3. C
    Sadece sosyal adaleti sağlamayı amaçlayan ve ekonomik yatırımları içermeyen bir halkçılık uygulamasıdır.
  4. D
    Yabancı sermayeyi tamamen dışlayarak ülkeyi dış dünyaya kapatan otarşik bir ekonomi politikasıdır.
  5. E
    Sınıf çatışmalarını önlemek amacıyla tüm sendikal faaliyetleri yasaklayan otoriter bir denetim mekanizmasıdır.

Cevap

Türk devletçiliği, ülke ihtiyaçlarından doğan, özel sektörü destekleyen ancak stratejik alanlarda devlet öncülüğünü esas alan pragmatik bir modeldir.
Doğru yargı, Türk devletçiliğinin doktriner bir ideoloji (sosyalizm gibi) değil, Türkiye'nin sermaye azlığı ve teknik imkansızlıklar gibi reel şartlarından doğan, özel sektörü tamamlayan ve hızlı kalkınmayı amaçlayan pragmatik/karma bir model olduğunu belirtir.

Adım Adım Çözüm

1
Atatürk dönemi ekonomi politikalarının tarihsel sürecini analiz etmek.
1923−19291923-1929 arası liberal bir deneme yapıldığı ancak sermaye yetersizliği nedeniyle başarısız olunduğu saptandı.
Devletçiliğe geçişin nedenini anlamak için önceki dönemin başarısızlığını görmek gerekir.
2
Devletçilik ilkesinin tanımını ve kapsamını değerlendirmek.
İlkenin özel teşebbüsü reddetmediği, aksine 'ferdi çalışmayı esas tuttuğu' görüldü.
İlkenin diğer ekonomik sistemlerden (sosyalizm vb.) farkını ortaya koymak önemlidir.
3
Metindeki 'özgün şartlar' ve 'kamu yararı' vurgularını yorumlamak.
Modelin ideolojik değil, ülkenin hızlı kalkınması için geliştirilmiş pragmatik bir çözüm olduğu anlaşıldı.
Soruda istenen 'en iyi açıklayan yargı'ya ulaşmak için metindeki anahtar kelimeler birleştirilmelidir.

Anahtar Kavram

Türk Devletçiliğinin Özgünlüğü (Karma Ekonomi)

İpuçları

1
Türk devletçiliğinin sosyalizmden farkı, özel sektörü ve mülkiyeti yok etmemesidir.
2
Metindeki 'özgün şartlar' ifadesi, bu modelin başka bir ülkeden taklit edilmediğine işaret eder.
3
Devletçilik hem devleti yatırımcı yapar hem de özel sektörü 'Teşvik-i Sanayi' gibi hamlelerle desteklemeye devam eder.

Daha Fazla Pratik

Bu ilkenin doğrudan sonucu olan I. Beş Yıllık Sanayi Planı ve kurulan bankaların (Sümerbank, Etibank) amaçlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şıklarda 'sosyalizm', 'kamulaştırma' veya 'tekel' gibi kelimeler geçiyorsa bu Atatürkçü devletçilik için genellikle yanlıştır; bunun yerine 'karma ekonomi' veya 'zorunluluk' kelimelerine odaklanmak doğruya götürür.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletçilik

Bu konudan daha fazla soru