Soru

Zorluk: OrtaYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'na göre; hâkim ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görev yerlerinin değiştirilmesi ve meslekten çıkarılmalarına ilişkin tüm özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre aşağıdakilerden hangisi ile düzenlenir?

  1. KanunCevap
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
  3. C
    Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genelgesi
  4. D
    Adalet Bakanlığı Yönetmeliği
  5. E
    İçtihadı Birleştirme Kararı

Cevap

Hâkim ve savcıların özlük işlerine ilişkin tüm esaslar ancak kanun ile düzenlenebilir.
Doğru seçenek olan yasal düzenleme (Kanun), Anayasa'nın 140140. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Bu madde; hâkim ve savcıların atanmalarından emekliliklerine, maaşlarından disiplin cezalarına kadar her türlü özlük işinin ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen bir kanunla yapılabileceğini hükme bağlayarak yargı bağımsızlığını güvence altına alır.

Adım Adım Çözüm

1
Konunun anayasal dayanağını tespit etme
19821982 Anayasası'nın 140140. maddesi "Hâkimlik ve savcılık mesleği" başlığı altında bu konuyu ele alır.
Yargı bağımsızlığını korumak için yargı mensuplarının statüsünün hangi normla belirleneceğini bilmek gerekir.
2
Normlar hiyerarşisi ve yetki paylaşımını analiz etme
Anayasa, hâkimlerin atanması, maaşları ve disiplin işlemleri gibi kritik konuların ancak TBMM tarafından çıkarılacak bir yasaya dayandırılmasını şart koşar.
Yürütme organının (Cumhurbaşkanı veya Bakanlık) tek taraflı işlemleriyle yargı üzerinde baskı kurması bu şekilde engellenir.
3
20172017 değişikliği sonrası istisnaları değerlendirme
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile birçok idari alan düzenlenebilse de, yargı organının kuruluş ve işleyişi ile özlük hakları bu yetkinin dışında bırakılmıştır.
Anayasa Madde 104/17104/17 uyarınca, münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK çıkarılamaz.

Anahtar Kavram

Yargı bağımsızlığının yasal güvencesi (Kanunilik İlkesi)

İpuçları

1
Yargı bağımsızlığını korumak için hâkimlerin statüsü yürütmenin mi yoksa yasamanın mı alanında olmalıdır?
2
Anayasa'nın 140140. maddesine göre, bu hakların 'düzenlenme biçimi' tek bir kelime ile vurgulanmıştır.
3
Bu düzenleme türü sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gerçekleştirilen genel bir işlemdir.

Daha Fazla Pratik

Hâkimlik teminatının bir diğer unsuru olan 'aylık ve ödeneklerden yoksun bırakılmama' ilkesinin mahkemelerin kaldırılması durumundaki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla