Soru

Zorluk: ZorParlamento Kararları

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) işlemlerinden biri olan "Parlamento Kararları" kural olarak yargısal denetime tabi değildir. Ancak Anayasa, bu kurala üç temel istisna getirmiştir. Bu istisnalar; Meclis İçtüzüğü, milletvekilliğinin düşürülmesi ve yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yargısal denetimi mümkün olan bir Parlamento Kararı olmasına rağmen, denetim usulü ve dava açma süresi bakımından "Meclis İçtüzüğü"nden farklı bir hukuki rejime tabidir?

  1. İstifa nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin kararCevap
  2. B
    Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin işlem
  3. C
    Savaş ilan edilmesine ilişkin karar
  4. D
    Para basılmasına karar verilmesine ilişkin işlem
  5. E
    Kamu Başdenetçisinin seçilmesine ilişkin karar

Cevap

İstifa nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin karar
İstifa nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin karar, Anayasa'nın 85. maddesi uyarınca Parlamento Kararlarının yargısal denetime kapalı olması kuralının istisnalarından biridir. Ancak bu işlem, Meclis İçtüzüğü'nün tabi olduğu 'İptal Davası' (60 gün) usulünden farklı olarak; kararın alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde herhangi bir milletvekili tarafından Anayasa Mahkemesi'ne götürülür ve mahkeme 15 gün içinde kesin kararını verir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerin hukuki niteliğini (Kanun vs. Parlamento Kararı) belirle.
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması ve para basılması 'Kanun'dur. Diğerleri Parlamento Kararıdır.
Soru kökünde Parlamento Kararı olup yargısal denetimi olan bir işlem sorulmaktadır.
2
Yargısal denetimi olan Parlamento Kararlarını ayırt et.
Meclis İçtüzüğü ve milletvekilliğinin düşürülmesi (istifa, devamsızlık vb.) denetime tabidir. Savaş ilanı ve seçim kararları denetime tabi değildir.
Anayasa'nın öngördüğü üç istisnayı (İçtüzük, Dokunulmazlık, Düşme) tespit etmek gerekir.
3
Yargısal denetim usullerini ve sürelerini karşılaştır.
Meclis İçtüzüğü için 60 günlük iptal davası süresi varken; milletvekilliğinin düşürülmesi için 7 gün içinde başvuru ve 15 gün içinde karar verme kuralı geçerlidir.
İçtüzük'ten farklı bir usule tabi olan istisnayı bulmak sorunun temel amacıdır.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim İstisnaları

İpuçları

1
Öncelikle 'Kanun' ve 'Parlamento Kararı' arasındaki farkı düşünün; bütçe, af ve antlaşma gibi konular kanunla yapılır.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararlarının yargısal denetim sürelerini (7/15 kuralı) tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla