Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSıfatlar (Ön Adlar)

Bakanlık bünyesinde (I) birkaç (II) güncel (III) proje, (IV) kurulan uzman heyet tarafından (V) ayrıntılı incelendi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, yapıca birleşik olan bir belirtme sıfatıdır.
  2. B
    II. sözcük, türemiş yapılı bir niteleme sıfatıdır.
  3. C
    III. sözcük, hem belirtme hem de niteleme sıfatı almış bir isimdir.
  4. D
    IV. sözcük, sıfat-fiil ekiyle türetilmiş bir niteleme sıfatıdır.
  5. V. sözcük, ismi durum yönünden nitelediği için niteleme sıfatı görevindedir.Cevap

Cevap

V. numaralı sözcük, cümlede bir ismi nitelemek yerine bir fiili ('incelendi') durum yönünden etkilediği için sıfat değil, zarf (belirteç) görevindedir.
Cümledeki 'ayrıntılı' sözcüğü, 'incelendi' eyleminin nasıl yapıldığını bildirmektedir. Türkçede fiilleri durum yönünden niteleyen sözcüklere niteleme sıfatı değil, durum zarfı denir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin cümledeki rollerini ve hangi sözcüklerle ilişkili olduklarını belirleyin.
I, II ve IV numaralı sözcüklerin isimleri etkilediği; V numaralı sözcüğün ise fiili etkilediği görülür.
Sıfatlar isimleri, zarflar ise genellikle fiil, fiilimsi, sıfat veya kendi türünden sözcükleri etkiler.
2
V numaralı 'ayrıntılı' sözcüğünün işlevini analiz edin.
'Nasıl incelendi?' sorusuna 'ayrıntılı' cevabı alınır. İnceleme bir eylemdir.
Bir eyleme sorulan 'Nasıl?' sorusu bize durum zarfını verir.
3
Diğer seçeneklerdeki yapısal ve anlamsal tanımları doğrulayın.
Birkaç (birleşik/belgisiz), güncel (türemiş/niteleme), proje (isim/karma sıfat almış), kurulan (sıfat-fiil/türemiş) tanımlarının doğru olduğu teyit edilir.
Sıfatların hem yapısal (basit, türemiş, birleşik) hem de işlevsel (niteleme, belirtme) özelliklerini kavramak hatalı seçeneği bulmayı kolaylaştırır.

Anahtar Kavram

Sıfat ve Zarf Ayrımı (Sözcük Türleri)

İpuçları

1
Sözcüğün sıfat mı zarf mı olduğunu anlamak için hangi sözcüğü etkilediğine bakın.
2
Eğer 'ayrıntılı' sözcüğü 'ayrıntılı rapor' şeklinde olsaydı sıfat olurdu; ancak burada 'incelendi' fiiline yöneliktir.
3
Bir ismin hem niteleme hem belirtme sıfatı alması, o ismin önüne birden fazla farklı türde sıfat gelmesiyle olur. 'birkaç' ve 'güncel' kelimelerini bu gözle inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Soru sıfatları ile soru zamirleri arasındaki farkı test eden benzer bir yapıdaki soruyu çözerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine bir zarf (örneğin 'yavaşça') koymayı deneyin. Eğer cümle yapısı bozulmadan anlamlı kalıyorsa, o sözcük büyük ihtimalle zarftır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Sıfatlar (Ön Adlar)

Bu konudan daha fazla soru