Soru

Zorluk: OrtaWilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı

ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından yayımlanan 14 İlke’nin 12. maddesinde; "Osmanlı İmparatorluğu'nda Türklerin çoğunlukta bulunduğu bölgelere kesin bir egemenlik hakkı tanınmalı, Türk olmayan milletlere de kendi kendilerini yönetme hakkı verilmeli ve Boğazlar bütün milletlerin ticaret gemilerine sürekli açık tutulmalıdır." hükmü yer almıştır.

Bu maddenin içerdiği hükümler ve dönemin şartları dikkate alındığında, Wilson İlkeleri'nin Osmanlı Devleti açısından ortaya çıkardığı sonuçlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Azınlıkların bağımsızlık taleplerini meşrulaştırmak amacıyla Anadolu'daki nüfuslarını yapay olarak fazla gösterme çabalarına yol açmıştır.
  2. B
    Boğazlar üzerinde Osmanlı Devleti'nin tek taraflı tasarruf ve tam egemenlik yetkisini uluslararası statüye bağlayarak sınırlandırmıştır.
  3. C
    Mondros Mütarekesi sürecinde Osmanlı devlet adamlarında barış şartlarının daha ılımlı olacağı yönünde bir güven oluşturmuştur.
  4. Osmanlı Devleti'nin müttefikleriyle kara bağlantısını güçlendirerek I. Dünya Savaşı'ndaki askeri taarruzlarını sürdürmesini sağlamıştır.Cevap
  5. E
    Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde kurulan milli cemiyetlerin bölgesel direnişlerini savunurken meşru bir dayanak oluşturmuştur.

Cevap

Osmanlı Devleti'nin müttefikleriyle kara bağlantısını güçlendirerek I. Dünya Savaşı'ndaki askeri taarruzlarını sürdürmesini sağlamıştır yargısı söylenemez.
Osmanlı Devleti'nin müttefikleriyle kara bağlantısını güçlendirerek askeri taarruzlarını sürdürmesini sağladığı yönündeki bilgi yanlıştır. Wilson İlkeleri Osmanlı Devleti'nde savaşa devam etme isteği değil, bir an önce barış yapma arzusu doğurmuş ve Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasını hızlandırmıştır. Ayrıca Bulgaristan'ın savaştan çekilmesiyle Almanya ile kara bağlantısı zaten kesilmiş ve yeni bir askeri taarruz imkânı kalmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Wilson İlkeleri'nin 12. maddesinin kapsamını incelemek
Maddenin Türk çoğunluğuna egemenlik hakkı, azınlıklara özerklik ve Boğazlara uluslararası serbest geçiş hakkı tanıdığı tespit edilir.
Sorunun kökünde verilen metnin doğrudan Osmanlı Devleti'nin siyasi ve hukuki statüsüne etkilerini anlamak gerekir.
2
İlkelerin Osmanlı Devleti'nin savaştaki durumuna etkisini değerlendirmek
Wilson İlkeleri savaşı uzatmamış; aksine Osmanlı Devleti'nin savaştan çekilmesini ve Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzalamasını hızlandırmıştır.
Osmanlı Devleti askeri gücünü tüketmiş durumdaydı ve ilkelerin barışçıl maddelerine güvenerek savaşı sonlandırmıştır.
3
Müttefiklerle kara bağlantısı ve taarruz gücü ilişkisini doğrulamak
Bulgaristan'ın savaştan çekilmesiyle Almanya ile Osmanlı arasındaki kara bağlantısı kopmuş, Osmanlı taarruz değil savunma dahi yapamayacak duruma gelmiştir.
Tarihsel kronoloji ve dönemin askeri şartları, Osmanlı'nın savaşa devam etmesini imkânsız kılmaktadır.

Anahtar Kavram

Wilson İlkeleri'nin 12. Maddesi ve Osmanlı Devleti'ne Etkileri

İpuçları

1
Wilson İlkeleri'nin savaşı uzatıcı mı yoksa barış sürecini hızlandırıcı mı bir rol oynadığını düşününüz.
2
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekildiği dönemdeki askeri ve siyasi durumunu (özellikle Bulgaristan'ın teslim olması sonrası müttefiklerle bağlantısını) hatırlayınız.
3
Wilson İlkeleri Osmanlı Devleti için yeni taarruzların değil, ateşkes arayışlarının gerekçesi olmuştur.

Daha Fazla Pratik

Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri'nin Wilson İlkeleri'ni aşmak için geliştirdikleri 'manda ve himaye' ile 'tamirat borcu' kavramlarını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Wilson İlkeleri'nin 12. maddesini maddeler halinde bölerek (Türk çoğunluğu, azınlık hakları, Boğazlar statüsü) seçeneklerle bire bir eşleştirme yöntemiyle eleme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla