Soru

Zorluk: ZorYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası'nda düzenlenen "Mahkemelerin Bağımsızlığı" ve "Hakimlik ve Savcılık Teminatı" ilkeleri dikkate alındığında, yargı yetkisinin kullanılması ve hakimlerin özlük haklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hakimler ve savcılar, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması gerekçesiyle de olsa aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılamazlar.
  2. Kesinleşmiş bir mahkeme kararının yerine getirilmesi, kamu düzeninin korunması amacıyla idare tarafından makul bir süre için geciktirilebilir.Cevap
  3. C
    Görülmekte olan bir davanın konusuna ilişkin olarak TBMM tarafından genel ve soyut nitelikte bir kanun düzenlemesi yapılması yargı bağımsızlığına aykırı değildir.
  4. D
    Hakimler ve savcılar, kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamazlar; ancak meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyenler bu kuralın istisnasıdır.
  5. E
    Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.

Cevap

Mahkeme kararlarının yerine getirilmesinin kamu düzeni gerekçesiyle de olsa idare tarafından geciktirilebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 138. maddesi, mahkeme kararlarının yerine getirilmesinin yasama, yürütme ve idare tarafından hiçbir şekilde ve hiçbir gerekçeyle (kamu düzeni dahil) geciktirilemeyeceğini açıkça emreder.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 138. maddesinin (Mahkemelerin Bağımsızlığı) incelenmesi.
Maddenin son fıkrası; yasama, yürütme ve idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğunu, bu kararları değiştiremeyeceğini ve yerine getirilmesini geciktiremeyeceğini belirtir.
Yargı bağımsızlığının tam olarak sağlanması için kararların uygulanmasında idarenin takdir yetkisi olmamalıdır.
2
Anayasa'nın 139. maddesinin (Hakimlik ve Savcılık Teminatı) incelenmesi.
Hakimlerin azlolunamayacağı, yaş haddinden önce emekli edilemeyeceği ve özlük haklarının mahkeme kapatılsa dahi korunduğu görülür.
Hakimlerin her türlü baskıdan uzak, güvence altında karar verebilmesi amaçlanır.
3
Yasama organının sınırlarının değerlendirilmesi.
Meclis, görülmekte olan bir dava hakkında yargısal sürece müdahale edemez ancak genel kanun yapma yetkisini kullanabilir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği yasama ve yargı arasındaki sınırların belirlenmesi gerekir.
4
Yanlış seçeneğin tespiti.
İdarenin kamu düzeni gerekçesiyle kararları geciktirme yetkisi olduğu yönündeki ifade, Anayasa'daki 'hiçbir suretle' ifadesiyle çelişmektedir.
Anayasal yasak mutlak olup herhangi bir istisnaya (kamu yararı, kamu düzeni vb.) yer vermemiştir.

Anahtar Kavram

Mahkeme Kararlarının Uygulanması ve Bağlayıcılığı

İpuçları

1
Anayasa'da yargı kararlarının uygulanması konusunda 'hiçbir suretle' ifadesinin kullanılıp kullanılmadığını hatırlayın.
2
İdarenin mahkeme kararlarına karşı bir takdir yetkisi olup olmadığını düşünün; kamu düzeni bir istisna olabilir mi?

Daha Fazla Pratik

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısı ve bu teminatların korunmasındaki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla