1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının süje, konu ve usul bakımından sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ABireysel başvuruya konu edilecek hakkın, hem 1982 Anayasası'nda güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerin ortak koruma alanında bulunması gerekir.
- BÖzel hukuk tüzel kişileri (dernekler, vakıflar, şirketler), sadece tüzel kişiliğe ait olan haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilirler.
- CBireysel başvuru, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya karara karşı öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır.
- Bir belediye başkanlığı, mülkiyetindeki bir arazinin hukuka aykırı şekilde kamulaştırıldığı gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir.Cevap
- EYasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu oluşan bireysel işlemler aleyhine başvuru yapılması mümkündür.
Cevap
Bir belediye başkanlığının mülkiyet hakkı ihlali iddiasıyla bireysel başvuruda bulunabileceği ifadesi yanlıştır; çünkü belediyeler kamu tüzel kişisidir ve kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru hakkı yoktur.
Bireysel başvuru mekanizmasında temel kural, kamu gücünü kullanan devlet organlarının ve kamu tüzel kişilerinin (belediye, köy, üniversite vb.) bu yola başvuramamasıdır. Belediye, her ne kadar mülkiyet hakkına sahip olsa da, bir kamu tüzel kişisi olduğu için Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunma ehliyetine sahip değildir. Bu nedenle mülkiyet hakkının ihlali iddiasıyla başvuru yapabileceğini belirten seçenek yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel Başvuruda Kişi Bakımından Yetki (Süje Kapasitesi)