Soru

Zorluk: OrtaParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından alınan parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanının onayına sunulmaz ve bu kararlara karşı yargı yolu kapalıdır. Ancak Anayasa, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak bazı parlamento kararları için bu kurala istisna getirerek yargısal denetimi mümkün kılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin yargısal denetimine tabi olmayan parlamento kararlarından biridir?

  1. A
    Meclis İçtüzüğü'nün değiştirilmesi
  2. B
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılması
  3. C
    Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar eden üyenin milletvekilliğinin düşürülmesi
  4. D
    Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ayda toplam beş birleşim günü katılmayan üyenin milletvekilliğinin düşürülmesi
  5. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin savaş ilanına karar vermesiCevap

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin savaş ilanına karar vermesi
Parlamento kararları kural olarak yargı denetimine tabi değildir. Anayasa'da bu kuralın yalnızca üç istisnası vardır: Meclis İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin belirli sebeplerle (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) düşürülmesi. Savaş ilanı kararı bu üç istisna arasında yer almadığı için hakkında Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz, yani yargı yolu kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parlamento kararlarının genel yargısal rejimini belirlemek.
Parlamento kararları kural olarak yargı denetimi dışındadır.
Anayasa'daki genel kuralı hatırlamak, seçenekleri elemek için temel oluşturur.
2
Yargı yolu açık olan istisnai parlamento kararlarını listelemek.
1. Meclis İçtüzüğü, 2. Dokunulmazlığın kaldırılması, 3. Milletvekilliğinin düşmesi (İstifa, bağdaşmazlık, devamsızlık halleri).
Soru kökündeki istisna durumlarını netleştirmek.
3
Seçeneklerde verilen kararları bu üç istisna ile karşılaştırmak.
Meclis içtüzüğü, dokunulmazlık ve devamsızlık/bağdaşmazlık sebebiyle düşme kararlarının istisnalar arasında olduğu görüldü.
Doğru cevaba ulaşmak için yanlış seçenekleri (istisnaları) elemek.
4
Savaş ilanı kararının hukuki durumunu kontrol etmek.
Savaş ilanı bir parlamento kararıdır ancak yargı denetimine tabi olan istisnalar arasında sayılmamıştır.
Yargı yolu kapalı olan nihai kararı tespit etmek.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarında Yargı Denetimi İstisnaları

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin denetlediği sadece üç tip parlamento kararı vardır; diğerlerinin tamamı yargı denetimi dışındadır.
2
İçtüzük, dokunulmazlık ve milletvekilliğinin düşmesi dışındaki tüm parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır.
3
Seçeneklerdeki 'milletvekilliğinin düşmesi' ve 'dokunulmazlık' kavramlarını içeren şıklar, Anayasa'nın 85. maddesi uyarınca yargı yolu açık olan işlemlerdir.

Daha Fazla Pratik

Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki farkları (Cumhurbaşkanı onayı, resmi gazetede yayımlanma süreci vb.) tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla