Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Türk-İslam devletlerinde toplumsal düzenin ve devlet otoritesinin tesisi için hukuk sistemi 'ikili bir karakter' sergilemiştir. Aile, miras ve vakıf gibi bireysel hukuk konuları 'Şer'i Hukuk' dairesinde çözülürken; devletin güvenliğini, kamu düzenini ve idari işleyişi ilgilendiren konular 'Örfi Hukuk' dairesinde ele alınmıştır.

Selçuklu devlet teşkilatında, hükümdarın 'örfi yargı' yetkisini temsil eden, saray ve taşradaki idari-sivil suçları yargılama yetkisine sahip olan ve örfi mahkemelerin başında bulunan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Emir-i DadCevap
  2. B
    Kadıü’l-Kudat
  3. C
    Apa
  4. D
    Kadı-ı Leşker
  5. E
    Muhtesip

Cevap

Türk-İslam devletlerinde örfi yargı sisteminin başında bulunan ve idari-sivil suçları yargılama yetkisine sahip olan görevli Emir-i Dad'dır.
Doğru yanıt olan görevli, Selçuklularda 'Örfi Yargı'nın başı kabul edilen Emir-i Dad'dır. Bu görevli, hükümdarın örfi hukuk alanındaki yetkilerini temsil eder, idari yolsuzlukları ve siyasi suçları denetler, ayrıca gerektiğinde Divan-ı Mezalim'de sultanın yanında yer alarak adalet mekanizmasının işlemesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuk sisteminin yapısını analiz et.
Hukuk; Şer'i (dini) ve Örfi (geleneksel/idari) olarak ikiye ayrılmaktadır.
Soruda istenen görevlinin hangi hukuk dalına ait olduğunu saptamak için bu ayrım temeldir.
2
Şer'i hukukun temsilcisini ele.
Kadıü'l-Kudat, dini hukukun başıdır ve sorudaki idari-örfi yetki tanımına uymaz.
Dini hukuk ve idari hukuk yetki alanları Türk-İslam devletlerinde keskin çizgilerle ayrılmıştır.
3
Örfi yargı ve askeri yargı farkını ayırt et.
Kadı-ı Leşker orduyla sınırlıdır; Emir-i Dad ise genel örfi hukukun başıdır.
Askeri mahkemeler ile sivil-idari mahkemelerin başındaki kişilerin görev tanımları farklıdır.
4
Saray ve taşra teşkilatındaki en üst düzey adalet görevlisini belirle.
Emir-i Dad (Dadbeg), hükümdarın örfi yargıdaki temsilcisidir.
Hükümdar adına yüksek devlet görevlilerini bile tutuklama yetkisine sahip olan tek adli birimdir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam devletlerinde adalet sistemindeki Şer'i-Örfi hukuk ayrımı ve Emir-i Dad'ın örfi yargıdaki mutlak yetkisi.

İpuçları

1
Türk-İslam devletlerinde hukuk sisteminin Şer'i ve Örfi olarak ikiye ayrıldığını hatırlayınız.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı Devleti'ndeki 'Kazasker' ve 'Nişancı' görevlerinin Selçuklu'daki karşılıklarını karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru