Soru

Zorluk: OrtaHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta, kanunda uygulanabilir bir hüküm bulunmasına rağmen; bu hükmün lafzının (sözünün) gereğinden geniş tutulması, somut olayın özellikleriyle bağdaşmaması ve uygulanması durumunda hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurması halinde ortaya çıkan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Örtülü BoşlukCevap
  2. B
    Hukuk Boşluğu
  3. C
    Açık Boşluk
  4. D
    Kural İçi Boşluk
  5. E
    Gerçek Boşluk

Cevap

Kanunda bir hüküm bulunmasına rağmen bu hükmün adaletsiz sonuç doğurması nedeniyle uygulanmaması gereken durumlara Örtülü Boşluk denir.
Örtülü boşluk, kanunda uyuşmazlığa uygulanabilecek bir hükmün bulunmasına rağmen, bu hükmün kapsamının çok geniş tutulması ve olayın özel koşullarını gözetmemesi nedeniyle ortaya çıkar. Bu durumda hükmün olduğu gibi uygulanması adaletsizlik yaratacağı için, kanunun 'harfi' (sözü) ile 'ruhu' (amacı) arasında bir çelişki doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Olayda yazılı bir kural (kanun hükmü) olup olmadığını kontrol et.
Kanunda uygulanabilir bir hüküm mevcuttur.
Hukuk veya açık boşluk ihtimalleri bu aşamada elenir.
2
Mevcut hükmün somut olaya uygunluğunu ve adalet ilkesini değerlendir.
Hükmün lafzı çok geniştir ve uygulanması hakkaniyete aykırıdır.
Bu durum kanun koyucunun öngöremediği bir 'istisnai' durumun varlığını gösterir.
3
Boşluğun niteliğine göre isimlendirme yap.
Görünürde hüküm var ama 'örtülü' bir boşluk söz konusudur.
Hâkim bu durumda 'amaca uygun sınırlama' (teleolojik redüksiyon) yöntemini kullanarak boşluğu doldurur.

Anahtar Kavram

Örtülü Boşluk (İstisnai Boşluk)

İpuçları

1
Soruda kanunda uygulanacak bir hüküm olup olmadığına dikkat edin.
2
Hükmün varlığına rağmen adaletsiz bir sonuç doğması, hükmün kapsamının daraltılması gerektiğini gösterir.
3
Bu duruma 'istisnai boşluk' da denir; hükmün sözü vardır ama amacına aykırı bir durum söz konusudur.

Daha Fazla Pratik

Hâkimin hukuk boşluğu durumunda 'hukuk yaratma' yetkisini hangi maddeye dayanarak kullandığını inceleyin (MK m.1).

Alternatif Yöntem

Açık boşlukta hüküm yoktur, örtülü boşlukta hüküm vardır ama yanlıştır/yetersizdir diyerek pratik ayrım yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla