Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin bugünkü jeolojik görünümünü ve yer şekillerini kazanma süreci, milyonlarca yıl süren farklı evrelerin birleşimidir. Bu süreçte meydana gelen bazı önemli gelişmeler şunlardır:

I.I. Anadolu kütlesinin dış kuvvetlerin aşındırmasıyla deniz seviyesine yakın bir peneplen (yontukdüz) haline gelmesi
II.II. Hersiniyen ve Kaledoniyen kıvrımları ile masif arazilerin ve taş kömürü yataklarının oluşması
III.III. Tetis Denizi'nde tortullaşmanın yaşandığı, Alp orojenezi öncesindeki hazırlık döneminin geçirilmesi
IV.IV. Epirojenik hareketlerle Anadolu'nun bir bütün olarak yükselmesi ve boğazlar sisteminin oluşması

Buna göre, yukarıda verilen jeolojik olayların geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. II−III−I−IVII - III - I - IVCevap
  2. B
    II−I−III−IVII - I - III - IV
  3. C
    III−II−I−IVIII - II - I - IV
  4. D
    II−III−IV−III - III - IV - I
  5. E
    I−II−III−IVI - II - III - IV

Cevap

Türkiye'nin jeolojik oluşum süreci II−III−I−IVII - III - I - IV sırasını takip eder.
Doğru sıralama olan II−III−I−IVII - III - I - IV ifadesi, Anadolu'nun jeolojik evrimine tam uyum sağlar. Süreç, Birinci Jeolojik Zaman'daki masifleşme ve kömür oluşumuyla başlar (IIII), İkinci Zaman'daki Tetis Denizi tortullaşmasıyla devam eder (IIIIII). Üçüncü Zaman'ın sonuna gelindiğinde arazi aşınarak düzleşmiş (II), Dördüncü Zaman'da ise bu düzlükler epirojenezle yükselerek bugünkü yüksek platoları ve boğazları oluşturmuştur (IVIV).

Adım Adım Çözüm

1
Olayların ait olduğu jeolojik zamanları belirlemek.
II: III. Zaman (Tersiyer) sonu; IIII: I. Zaman (Paleozoyik); IIIIII: II. Zaman (Mezozoyik); IVIV: IV. Zaman (Kuvaterner).
Kronolojik sıralama yapabilmek için her bir morfolojik evrenin hangi zaman dilimine karşılık geldiği saptanmalıdır.
2
Belirlenen zamanları jeolojik takvime göre eskiden yeniye sıralamak.
I. Zaman (IIII) →\rightarrow II. Zaman (IIIIII) →\rightarrow III. Zaman sonu (II) →\rightarrow IV. Zaman (IVIV).
Jeolojik devirler Paleozoyik, Mezozoyik, Tersiyer ve Kuvaterner sırasıyla ilerler.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Jeolojik Zaman Çizelgesi ve Morfogenetik Evreleri

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki masif alanların (Yıldız Dağları, Menderes, Bitlis vb.) harita üzerindeki dağılımını ve bu alanların deprem riski ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla