Soru

Zorluk: OrtaDevletçilik

Atatürk'ün devletçilik ilkesi; iktisadi hayatın devlet eliyle düzenlenmesini öngörmesinin yanı sıra, bu sürecin toplumsal adalete ve halkın refahına hizmet etmesini de temel bir ilke olarak kabul etmiştir. Bu yönüyle devletçilik, sadece ekonomik bir yöntem değil, aynı zamanda Halkçılık ilkesiyle iç içe geçmiş bir 'sosyal devlet' uygulamasıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletçilik ilkesinin halkçılık ile olan bu bağını en somut şekilde ortaya koyan bir uygulamadır?

  1. A
    Özel sektöre ait tüm teşebbüslerin kamulaştırılarak mülkiyetin tamamen devlete geçirilmesi
  2. B
    Yabancı sermayenin ülkeye girişini engellemek için dış ticaret kısıtlamalarının getirilmesi
  3. Devlet tarafından kurulan fabrikalarda temel ihtiyaç maddelerinin üretilerek halka uygun fiyatlarla sunulmasıCevap
  4. D
    Kabotaj Kanunu’nun çıkarılarak deniz işletmeciliğinin millileştirilmesi
  5. E
    Aşar vergisinin kaldırılarak köylünün vergi yükünün hafifletilmesinin sağlanması

Cevap

Devlet tarafından kurulan fabrikalarda temel ihtiyaç maddelerinin üretilerek halka uygun fiyatlarla sunulması
Doğru cevap olan 'temel ihtiyaçların devlet eliyle üretilip ucuza sunulması' uygulaması; hem devletin iktisadi bir girişimde bulunması (Devletçilik) hem de bu girişimle halkın yaşam standartlarını iyileştirmeyi ve sosyal dengeyi korumayı amaçlaması (Halkçılık) yönüyle metinde verilen 'sosyal devlet' tanımına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Devletçilik ilkesinin kapsamını analiz etme
Devletin ekonomik hayata doğrudan müdahale ederek yatırım yapması ve işletmeler kurmasıdır.
Soruda istenen 'devletçilik' eyleminin ne olduğunu belirlemek gerekir.
2
Halkçılık ilkesi ile olan bağı değerlendirme
Yapılan yatırımların toplumsal fayda, sosyal adalet ve halkın refahı için kullanılmasıdır.
Devletçiliğin sosyal yönünün (halkçılık ile kesişiminin) nasıl gerçekleştiğini anlamak gerekir.
3
Seçenekleri bu iki kriter (yatırım + sosyal fayda) üzerinden eleme
Şeker, bez ve kâğıt gibi temel ihtiyaçların devlet fabrikalarında halk için ucuza üretilmesi en uygun örnektir.
En somut ve doğrudan uygulamayı tespit etmek için kriterleri birleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Devletçilik ve Halkçılık İlkelerinin Bütünlüğü

Daha Fazla Pratik

Devletçilik ilkesinin neden 1930'lu yıllarda ağırlık kazandığını (Dünya Ekonomik Bunalımı ve sermaye yetersizliği) hatırlayarak, bu ilkenin dönemsel zorunluluklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla