Bir büyükşehir belediyesi, mülkiyetindeki bir arazinin haksız yere işgal edildiği ve yerel mahkemenin bu konuda verdiği kesinleşmiş kararın adil yargılanma hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurmak istemektedir. Aynı dönemde bir anonim şirket ise, yeni yürürlüğe giren bir vergi kanununun mülkiyet hakkını zedelediğini iddia ederek, herhangi bir uygulama işlemi beklemeksizin doğrudan ilgili kanun hükmünün iptali talebiyle bireysel başvuru yoluna gitmeyi düşünmektedir.
Buna göre, 1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri uyarınca söz konusu başvuruların kabul edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Her iki başvurunun da kabul edilebilirlik şartlarını taşımaması nedeniyle reddedilmesi gerekir.Cevap
- BBüyükşehir belediyesi kamu gücü kullandığı için mülkiyet hakkı ihlali iddiasıyla başvuru yapabilir, ancak anonim şirket sadece gerçek kişilere tanınan haklar için başvuru yapabilir.
- CBüyükşehir belediyesi mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 60 gün içinde başvurmalıdır; anonim şirket ise kanun aleyhine doğrudan başvuru yapamaz.
- DAnonim şirket kanunun uygulanmasıyla ortaya çıkan bireysel bir işlemle hak ihlaline uğramadan doğrudan kanuna karşı başvurabilirken, belediye idari mercii olduğu için başvuramaz.
- EBireysel başvuru yoluna sadece Türk vatandaşları ve gerçek kişiler gidebildiğinden, her iki tüzel kişinin de başvurusu kişi bakımından reddedilir.
Cevap
Her iki başvurunun da kabul edilebilirlik şartlarını taşımaması nedeniyle reddedilmesi gerekir; çünkü belediyeler kamu tüzel kişisidir ve yasama işlemleri doğrudan bireysel başvuruya konu olamaz.
Doğru seçenek, her iki başvurunun da reddedilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Bunun iki temel nedeni vardır: Birincisi, 6216 sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca kamu tüzel kişilerinin (belediyeler dahil) bireysel başvuru yapma ehliyeti yoktur. İkincisi, aynı kanunun 45. maddesi uyarınca kanunlar gibi yasama işlemleri doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez; ancak bu kanunların uygulanmasıyla ortaya çıkan bireysel kararlar (yargı veya idari kararlar) dava edilebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Konusu
Daha Fazla Pratik
Özel hukuk tüzel kişilerinin (şirketler, dernekler, vakıflar) hangi haklar için bireysel başvuru yapabileceğine dair Anayasa Mahkemesi kararlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s