Anayasası ve sayılı Kanun hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının kişi (süje) ve konu bakımından yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?
- Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yoluna başvuramazken; özel hukuk tüzel kişileri yalnızca tüzel kişiliğe ait hakların ihlal edildiği iddiasıyla başvuruda bulunabilirler.Cevap
- BYabancılar, Türkiye'de ikamet etme şartına bağlı olarak, seçme ve seçilme hakkı ile kamu hizmetine girme hakkı da dahil olmak üzere Anayasa'da yer alan tüm temel haklar için başvuru yapabilirler.
- CDoğrudan bir kanun hükmü veya düzenleyici idari işlemden (yönetmelik gibi) kaynaklanan hak ihlalleri için, bu işlemlerin iptali istemiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.
- DOlağan kanun yollarının tüketilmesi şartı sadece adli yargıdaki hukuk mahkemesi kararları için geçerli olup, idari yargıda verilen kesinleşmiş kararlar için bu şart aranmaz.
- EBireysel başvuru süresi olan günlük hak düşürücü süre, ihlale neden olan işlemin yapıldığı tarihte başlar; yargısal süreçlerin devam etmesi bu sürenin işlemesini durdurmaz.
Cevap
Kamu tüzel kişilerinin başvuru hakkının bulunmadığı, özel hukuk tüzel kişilerinin ise sadece kendi hakları için başvurabileceği ifadesi doğrudur.
Bireysel başvuru mekanizmasında, kamu tüzel kişileri (Devlet organları ve yerinden yönetim kuruluşları) hak öznesi değil, ihlali gerçekleştiren taraf olarak kabul edildikleri için başvuru ehliyetine sahip değildir. Özel hukuk tüzel kişileri ise (şirketler, dernekler, vakıflar) ancak mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi sadece tüzel kişiliği ilgilendiren haklar için başvuruda bulunabilirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel Başvuruda Kişi Bakımından Yetki (Süje)
Tahmini Süre:1m 40s