Soru

Zorluk: ZorSıfatlar (Ön Adlar)

Türkçede sıfatlar; varlıkları niteleme (durum, renk, biçim) veya belirtme (işaret, sayı, belgisizlik, soru) görevleriyle ismin önüne gelirler. Bir isim, cümlede aynı anda hem niteleme hem de birden fazla belirtme sıfatı alarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim, hem niteleme sıfatı hem de birden fazla belirtme sıfatı almıştır?

  1. Bu birkaç zorlu ve belirsiz süreç, kurumun geleceğini derinden etkileyebilir.Cevap
  2. B
    Bazı kıdemli memurlar, dünkü resmi tören için hazırlıklarını erkenden tamamladı.
  3. C
    O, her yeni sınav öncesinde oldukça yoğun bir tempoyla ders çalışırdı.
  4. D
    Şu büyük ve görkemli binada yıllardır kapsamlı restorasyon çalışmaları yapılıyor.
  5. E
    Hangi yetenekli yazar, bu önemli ödülü kazanmayı hak etmiyor ki?

Cevap

Doğru cevap, içerisinde hem işaret ve belgisiz sıfatın (belirtme) hem de niteleme sıfatlarının bir arada kullanıldığı 'süreç' ismini barındıran seçenektir.
Belirtilen cümlede 'süreç' ismi, hem niteleme hem de birden fazla belirtme sıfatı alarak sorudaki tüm kriterleri karşılamaktadır. 'Bu' sözcüğü işaret yoluyla, 'birkaç' sözcüğü ise belirsizlik yoluyla ismi belirtmiştir (toplam 22 belirtme). 'Zorlu' ve 'belirsiz' sözcükleri ise ismin durumunu bildirerek onu nitelemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit et.
Belirlenen cümlede 'süreç' ismi temel unsurdur.
Sıfatın hangi isme ait olduğunu belirlemek analizin ilk adımıdır.
2
İsimlerin önündeki sözcüklerin türlerini (niteleme veya belirtme) ayırt et.
'Bu' (İşaret - Belirtme), 'birkaç' (Belgisiz - Belirtme), 'zorlu' (Niteleme), 'belirsiz' (Niteleme).
Soruda istenen 'birden fazla belirtme' kriterini kontrol etmek gerekir.
3
Sözcüklerin zarf mı yoksa sıfat mı olduğunu kontrol et.
'Oldukça' gibi sözcüklerin fiili/sıfatı derecelendiren zarflar olduğu, sıfat zincirine dahil edilemeyeceği görülür.
Çeldiricilerdeki zarf kullanımlarını eleyerek hatayı önlemek.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Yapı ve İşlev (Niteleme ve Belirtme Sıfatlarının Birlikte Kullanımı)

İpuçları

1
Cümledeki isimlerin önüne gelen tüm sözcükleri tek tek inceleyin ve hangi isme ait olduklarını belirleyin.
2
Belirtme sıfatlarının (işaret, belgisiz, sayı, soru) en az iki farklı türünün aynı ismin önünde olup olmadığına bakın.
3
'Bu' ve 'birkaç' sözcüklerinin ikisinin de belirtme sıfatı olduğunu, 'zorlu' sözcüğünün ise niteleme olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, bir ismin hem tamlayanı hem de tamlananı sıfat almış bir isim tamlaması içeren örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla