Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Mahkemelerin Bağımsızlığı" (138138. madde), "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" (139139. madde) ve "Hâkim ve Savcılık Mesleği" (140140. madde) hükümleri ile bu makamların denetim süreçleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hâkimlerin ve savcıların idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı olmaları, yargı yetkisinin bağımsızlığına anayasal bir istisna teşkil etmez.
  2. Adalet Bakanlığına bağlı adalet müfettişlerinin denetim yetkisi, hâkim ve savcıların yargısal takdir yetkisine giren kararlarının hukuki yerindeliğini denetlemeyi de kapsar.Cevap
  3. C
    Yasama organı, görülmekte olan bir davanın içeriğiyle ilgili olarak mahkemelere veya hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği gibi tavsiye ve telkinde de bulunamaz.
  4. D
    Hâkimlik teminatı gereği, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması hâlinde dahi hâkimler, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılamazlar.
  5. E
    Hâkim ve savcılar, kendi istemleri dışında Anayasa'da belirtilen yaştan önce emekliye sevk edilemezler; ancak disiplin cezası veya suç mahkûmiyeti gibi anayasal istisnalar saklıdır.

Cevap

Adalet Bakanlığı müfettişlerinin denetim yetkisinin yargısal takdir yetkisini ve kararların yerindeliğini kapsaması yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü Adalet Bakanlığı müfettişlerinin denetim yetkisi hâkimlerin "yargısal takdir yetkisini" veya "kararların hukuki yerindeliğini" kapsamaz. Anayasa'nın 140140. maddesine göre müfettişler, hâkim ve savcıların görevlerini kanun, yönetmelik ve idari genelgelere uygun yapıp yapmadıklarını denetler. Kararın hukuka uygunluğu sadece bir üst mahkeme denetimiyle (istinaf/temyiz) incelenebilir; aksi durum yargı bağımsızlığını (138138. madde) ihlal eder.

Adım Adım Çözüm

1
138138. maddeyi analiz et.
Yargı yetkisinin kullanılmasında hiçbir makamın emir, talimat veya telkinde bulunamayacağı saptanır.
Yargı bağımsızlığının sınırlarını belirlemek için.
2
140140. maddeyi denetim yönünden incele.
Müfettiş denetiminin kapsamının "idari görevler" ve "kanun/yönetmeliklere uygunluk" ile sınırlı olduğu görülür.
İdari denetim ile yargısal bağımsızlık arasındaki çizgiyi bulmak için.
3
Yargısal takdir yetkisini değerlendir.
Hâkimin bir davada verdiği hükmün içeriği (yerindelik), ancak üst mahkeme (kanun yolu) tarafından denetlenebilir.
Müfettiş denetiminin hukuki sınırını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Hâkimlerin İdari Denetimi ile Yargısal Bağımsızlık Ayrımı

İpuçları

1
Adalet Bakanlığı müfettişlerinin hangi tür görevleri denetleyebileceğine dikkat edin.
2
Hâkimin verdiği bir kararın içeriği bir müfettiş tarafından 'yanlış' bulunup değiştirilebilir mi?
3
Yargısal takdir yetkisi bağımsızlığın özüdür; müfettişler ise sadece idari (personel, mesai, yazışma usulü vb.) denetim yapar.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın disiplin cezası verme yetkisi ile Adalet Bakanlığının idari denetim yetkisi arasındaki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

Bu konudan daha fazla soru