Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) işlemlerinden olan parlamento kararları, hem yapılış usulleri hem de yargısal denetim mekanizmaları bakımından kanunlardan belirgin farklarla ayrılmaktadır. 1982 Anayasası'na göre, parlamento kararlarının hukuki rejimi ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ATBMM tarafından alınan her türlü parlamento kararı, tıpkı kanunlar gibi hukuk aleminde geçerlilik kazanabilmesi için Cumhurbaşkanı'nın onayına (yayımlama yetkisine) sunulmak zorundadır.
- Parlamento kararları, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı işlemlerdir ve yalnızca İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi hallerinde yargısal denetime tabidirler.Cevap
- CAnayasa'da belirtilen istisnalar dışında kalan parlamento kararları, Meclis'in 'yasama organı' sıfatı nedeniyle her koşulda Danıştay tarafından idari işlem olarak denetlenebilir.
- DMilletlerarası antlaşmaların uygun bulunması ve genel af ilanı gibi toplumun tamamını ilgilendiren önemli TBMM işlemleri, parlamento kararı formunda kabul edilir.
Cevap
Parlamento kararları, Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin bulunmadığı ve kural olarak yargı yoluna kapalı olup sadece üç anayasal istisna (İçtüzük, dokunulmazlık, milletvekilliği düşmesi) durumunda Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olan işlemlerdir.
Doğru cevap olan ifade, parlamento kararlarının en temel iki ayırt edici özelliğini (Cumhurbaşkanı onayının olmaması ve yargısal denetimin kural olarak kapalı olup sadece 3 istisna içermesi) eksiksiz şekilde özetlemektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Parlamento Kararı ile Kanun Arasındaki Yapısal ve Denetimsel Farklar
İpuçları
1
Parlamento kararlarının kanunlar gibi Cumhurbaşkanı'na 'onay' veya 'veto' için gidip gitmediğini hatırlayın.
2
Yasama işlemlerinden hangilerinin yargı yoluyla denetlenebildiği Anayasa'da sınırlı sayıda sayılmıştır. Bu 'üçlü' listeyi düşünün.
3
İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi dışındaki parlamento kararlarında AYM denetimi yoktur ve bu kararlarda CB onayı aranmaz.
Daha Fazla Pratik
Parlamento kararlarının yargısal denetim istisnaları için Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürelerini ve kimlerin başvurabileceğini inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
İşlemleri 'Dışa Yönelik (Kanun)' ve 'İçe Yönelik (Karar)' olarak kategorize etmek, onay ve denetim mekanizmalarını anlamayı kolaylaştırabilir.
Tahmini Süre:1m 30s