Soru

Zorluk: ZorBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun hükümleri dikkate alındığında; aşağıdaki durumların hangisinde Anayasa Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun "kabul edilebilirlik" şartlarını taşıdığı söylenebilir?

  1. A
    Bir büyükşehir belediye başkanlığının, mülkiyetindeki bir arazinin kamulaştırma bedelinin düşük belirlenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı başvuru
  2. B
    Bir ticari şirketin, çalışanlarının dini inançlarına saygı gösterilmediği gerekçesiyle "din ve vicdan hürriyetinin" ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı başvuru
  3. C
    Bir vatandaşın, hakkında verilen mahkûmiyet kararının Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmesinin tebliğinden itibaren 5050 gün sonra yaptığı başvuru
  4. Bir derneğin, mülkiyetindeki bir taşınmaza ilişkin görülen davada adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirterek, olağan kanun yollarını tükettikten sonra 2020 gün içinde yaptığı başvuruCevap
  5. E
    Bir vatandaşın, yeni yürürlüğe giren bir vergi kanunu hükmünün mülkiyet hakkını ve eşitlik ilkesini zedelediği iddiasıyla doğrudan yaptığı başvuru

Cevap

Bir derneğin, kendi tüzel kişiliğine ait bir hak olan mülkiyet ve adil yargılanma hakkı kapsamında, tüm hukuk yollarını tükettikten sonra yasal 3030 günlük süre içerisinde yaptığı başvuru kabul edilebilirlik şartlarını sağlar.
Doğru seçenek olan derneğin başvurusu; başvuru ehliyeti (özel hukuk tüzel kişisi), başvuru konusu (tüzel kişiliğe özgü ve ortak koruma altındaki hak) ve başvuru usulü (kanun yollarının tüketilmesi ve 30 günlük süreye uyulması) bakımından tüm şartları eksiksiz taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru yapabilecek kişiyi (süje) kontrol etme
Başvuran bir 'dernek'tir. Dernekler özel hukuk tüzel kişisidir ve bireysel başvuru ehliyetine sahiptir.
Anayasa ve 6216 sayılı Kanun uyarınca sadece gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvuru yapabilir; kamu tüzel kişileri başvuramaz.
2
Başvuruya konu hakkın kapsamını kontrol etme
Mülkiyet ve adil yargılanma hakkı hem Anayasa'da hem de AİHS'de ortak korunan haklardandır.
Bireysel başvuruya konu edilebilmesi için bir hakkın Anayasa'da ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ortaklaşa yer alması gerekir.
3
Tüzel kişiliğe özgü hak kontrolü yapma
Mülkiyet hakkı bir derneğin tüzel kişiliğine ait olabilecek haklardandır.
Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait (mülkiyet, adil yargılanma, ifade özgürlüğü vb.) haklar için başvurabilir; din veya yaşam hakkı gibi sadece insana özgü haklar için başvuramaz.
4
Usul (yol tüketme ve süre) şartlarını kontrol etme
Olağan kanun yolları tüketilmiştir ve başvuru 2020. günde yapılmıştır.
Bireysel başvuru ikincil niteliktedir; tüm olağan kanun yolları tükendikten sonra 3030 gün içinde yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Şartları: Ehliyet, Konu ve Usul

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruda 'ortak koruma alanı' kavramını pekiştirmek için sadece AİHS'de yer alıp Anayasa'da yer almayan hakları araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla