Examkin

Soru

Zorluk: ZorDevletçilik

Türkiye Cumhuriyeti’nin 19301930’lu yıllardan itibaren kararlılıkla uyguladığı Devletçilik ilkesi; katı bir ideolojik kalıba dayanmak yerine, ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik gerçekliklerden doğmuş, kendine özgü (nev’i şahsına münhasır) bir modeldir. Bu ilkenin uygulanış biçimi ve hedefleri dikkate alındığında, Türk devletçilik modelini o dönem dünyadaki diğer kolektivist (toplumcu/devletçi) ekonomik sistemlerden ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Üretim araçlarının mülkiyetini tamamen kamulaştırarak toplumsal sınıf ayrımını ortadan kaldırmayı amaçlaması
  2. Özel mülkiyet ve kişisel teşebbüsü sistemin bir parçası olarak kabul edip devletin bu alandaki rehberliğini ve öncülüğünü esas almasıCevap
  3. C
    Ekonomik kalkınmayı sadece tarımsal reformlar ve çiftçi destekleri üzerinden kurgulayarak sanayileşmeyi ikinci plana itmesi
  4. D
    Piyasa ekonomisini ve fiyat oluşumunu tamamen reddederek tüm iktisadi kararları merkezi bir kumanda otoritesine bırakması
  5. E
    Yabancı sermaye yatırımlarını ulusal bağımsızlığa her koşulda aykırı görerek tamamen dışa kapalı bir ekonomik yapı izlemesi

Cevap

Türk devletçilik modelini diğerlerinden ayıran temel fark, özel mülkiyet ve kişisel teşebbüsü sistemin bir parçası olarak kabul edip devletin bu alandaki rehberliğini esas almasıdır.
Doğru yanıt, Türk devletçilik modelinin mülkiyet hakkını ve özel teşebbüsü reddetmediğini, aksine özel sektörün sermaye yetersizliği nedeniyle yapamadığı büyük yatırımları devletin üstlenerek ekonomiyi canlandırdığını vurgulayan ifadedir. Bu durum Türkiye'ye özgü 'Karma Ekonomi' modelinin temelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel bağlamı analiz etme
19291929 Dünya Ekonomik Buhranı ve 19271927 Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarısızlığı, devletin ekonomiye fiilen girmesini zorunlu kılmıştır.
Devletçiliğin bir ideolojik tercihten ziyade bir 'zorunluluk' olduğunu anlamak için.
2
Modelleri karşılaştırma
Sosyalist modeller özel mülkiyeti reddederken, Türk modeli özel sektörü destekleyen bir 'Karma Ekonomi' yapısındadır.
Özgünlük farkını tespit etmek için.
3
Temel ayrımı belirleme
Mülkiyet hakkının korunması ve teşvik-i mesai (çalışma teşviki) Türk devletçiliğinin ayrıcı niteliğidir.
Sistemin demokratik ve pragmatik yapısını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Karma Ekonomi (Türk Devletçiliği)

İpuçları

1
Türk devletçiliği bir 'zorunluluk' sonucu doğmuştur, bir doktrin veya ideoloji sonucu değil.
2
Bu modelde devlet ve özel sektör birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır.
3
Atatürk, kişisel girişimin esas olduğunu ancak milletin refahı için devletin büyük işlere el atması gerektiğini savunmuştur.

Daha Fazla Pratik

Devletçilik ilkesi doğrultusunda açılan Sümerbank ve Etibank gibi kurumların işlevlerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Devletçilik ilkesini 'Karma Ekonomi' kavramıyla eşleştirerek seçeneklerde 'özel sektörü yok etmeyen' ama 'devleti öncü kılan' ifadeyi arayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletçilik

Bu konudan daha fazla soru