Soru

Zorluk: OrtaDuraklama Dönemi (1579-1699)

Osmanlı Devleti'nde XVII.XVII. yüzyılda (Duraklama Dönemi) tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte eyaletlerde yetişen "cebelü" (atlı asker) sayısı hızla azalmıştır. Bu askeri kaybı telafi etmek ve merkezi otoriteyi korumak amacıyla devletin başvurduğu temel uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Avrupa'dan teknik uzmanlar getirilerek modern "Sürat Topçuları" ocağının kurulması
  2. B
    Devşirme sisteminin tamamen kaldırılarak ordunun sadece yerli Türk halkından oluşturulması
  3. Kapıkulu Ocaklarına (Yeniçeriler) kanunlara aykırı ve kontrolsüz şekilde çok sayıda asker alınmasıCevap
  4. D
    Batılı tarzda teknik eğitim veren "Mühendishane-i Bahr-i Hümayun"un açılması
  5. E
    Sınır güvenliğini artırmak için Avrupa merkezlerinde daimi elçiliklerin görevlendirilmesi

Cevap

Eyalet askerlerinin kaybını telafi etmek için Kapıkulu Ocaklarına kontrolsüzce asker alınması
XVII. yüzyılda tımar sisteminin yozlaşmasıyla birlikte eyaletlerde beslenen atlı sipahilerin sayısı azalmıştır. Devlet, ordunun gücünü korumak ve merkezi otoriteyi sağlamlaştırmak adına İstanbul'daki Kapıkulu askerlerinin sayısını artırma yoluna gitmiştir. Ancak bu uygulama, Kanun-ı Kadim'e (eski kanunlara) aykırı kişilerin de ocağa alınmasına, disiplinin bozulmasına ve hazineden ödenen ulufe miktarının aşırı artmasına yol açarak Stagnation (Duraklama) sürecini derinleştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tımar sisteminin askeri işlevini analiz etme
Tımar sistemi, devletin kasasından para çıkmadan "Tımarlı Sipahiler" (Cebelü) denilen güçlü bir eyalet ordusu oluşturmasını sağlıyordu.
Sistemin bozulmasının ordu üzerindeki etkisini anlamak için başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
Sistem bozulunca oluşan boşluğu belirleme
Tımar toprakları suistimal edilince köylü toprağı terk etti ve eyaletlerde yetişen asker sayısı azaldı.
Askeri güçteki zayıflamanın boyutunu kavramak gerekir.
3
Devletin bu zayıflığa karşı çözümünü tespit etme
Devlet, eyalet ordusundaki kaybı merkezi orduyu (Yeniçerileri) sayıca artırarak kapatmaya çalıştı.
Soruda sorulan temel uygulamayı netleştirmek için devletin tepkisini analiz etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Tımar-Kapıkulu Dengesi ve Bozulma Sonuçları

İpuçları

1
Bu dönemde Osmanlı Devleti henüz Avrupa'nın üstünlüğünü kabul etmemiştir, dolayısıyla Batılı tarzda kurumlar aramayın.

Daha Fazla Pratik

Yeniçeri sayısındaki bu artışın, devletin hazine giderleri ve İstanbul isyanları üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla