Examkin

Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanlığına Vekalet

1982 Anayasası’nın 20172017 yılındaki anayasa değişikliği ile düzenlenen hükümleri ve ilgili mevzuat uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması durumunda uygulanacak hukuki süreç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Makamın boşaldığı tarihten itibaren 4545 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; yenisi seçilene kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.Cevap
  2. B
    Makamın boşalması halinde, TBMM Başkanı tarafından görevlendirilen bir milletvekili seçimler tamamlanana kadar Cumhurbaşkanlığı görevini vekaleten yürütür.
  3. C
    Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması gibi geçici ayrılma durumlarında, vekalet edecek yardımcının belirlenmesi yetkisi TBMM Başkanlık Divanı'na aittir.
  4. D
    Makamın boşalması durumunda seçimlerin yapılması için öngörülen süre 6060 gündür ve bu süre zarfında en genç Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet görevini üstlenir.
  5. E
    Cumhurbaşkanlığı makamına vekalet eden kişi, yürütme yetkisinin şahsiliği ilkesi gereği vekalet süresince Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkaramaz.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığında 4545 gün içinde seçim yapılması ve yenisi seçilene kadar en yaşlı yardımcının tüm yetkilerle vekalet etmesi anayasal ve yasal kuraldır.
Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda, Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca 4545 gün içinde yeni seçim yapılması emredilmiştir. Bu süre zarfında yürütme yetkisinin aksamaması adına, makama Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve asilin tüm yetkilerini kullanır. Birden fazla yardımcı bulunması halinde ise ilgili mevzuat uyarınca en yaşlı olan yardımcının bu görevi üstlenmesi kararlaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı makamının boşalma durumunu tanımla.
Ölüm, istifa veya seçilmeye engel bir durumun ortaya çıkması 'boşalma' olarak adlandırılır.
Geçici ayrılma (yurt dışı, hastalık) ile kesin boşalma kuralları farklıdır.
2
Seçim takvimini kontrol et.
Anayasa'nın 106. maddesine göre makamın boşalmasından itibaren 4545 gün içinde seçimlerin yapılması gerekir.
Yürütme organının sürekliliği için anayasal bir süre sınırı belirlenmiştir.
3
Vekalet makamını belirle.
Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder; birden fazla yardımcı varsa 1 sayılı CBK uyarınca 'en yaşlı' olanı bu görevi yürütür.
Eski sistemdeki TBMM Başkanı vekaleti uygulaması 2017 değişikliği ile kaldırılmıştır.
4
Vekilin yetki sınırlarını analiz et.
Vekalet eden kişi, Cumhurbaşkanına ait tüm anayasal yetkileri (kararname çıkarma, atama yapma vb.) kullanır.
Vekalet kurumu, makamın yetkisiz kalmamasını amaçlar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet Rejimi

İpuçları

1
Makamın boşalması ile geçici ayrılma durumlarındaki vekalet kurallarının farklı olduğunu hatırlayın.
2
2017 değişikliği öncesindeki 'TBMM Başkanı vekalet eder' kuralının artık uygulanmadığını göz önünde bulundurun.
3
Anayasa'da seçim süresi için 4545 gün sınırının konulduğunu ve vekalet eden kişinin tam yetkili olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda seçimlerin yenilenmesi ile TBMM seçimlerinin birleştirilip birleştirilmeyeceği konusunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

Bu konudan daha fazla soru