Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYumuşama Döneminde Türkiye

12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından kurulan "partilerüstü" teknokrat hükümetler döneminde, 1961 Anayasası'nın getirdiği özgürlükçü ortamın kamu düzenini zayıflattığı savunulmuş ve 1971-1973 yılları arasında anayasada köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu düzenlemelerle yürütme organı güçlendirilirken temel hak ve özgürlükler üzerinde devlet denetimi artırılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1971-1973 anayasa değişiklikleri kapsamında hukuk sistemimize giren veya değişime uğrayan düzenlemelerden biri değildir?

  1. A
    Bakanlar Kuruluna ilk kez "Kanun Hükmünde Kararname" (KHK) çıkarma yetkisinin tanınması
  2. B
    Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin (AYİM) kurularak askeri idari yargı denetiminin başlatılması
  3. C
    Devlet Güvenlik Mahkemelerinin (DGM) ihdas edilerek siyasi ve ideolojik suçlara bakmakla görevlendirilmesi
  4. Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) ilk kez anayasal bir kurum olarak devlet teşkilatına dahil edilmesiCevap
  5. E
    Üniversite ve TRT'nin özerkliklerinin kaldırılarak bu kurumların tarafsızlık ilkesiyle devlet denetimine alınması

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) ilk kez anayasal bir kurum olarak devlet teşkilatına dahil edilmesi seçeneği yanlıştır; çünkü MGK 1961 Anayasası'nın orijinal metniyle kurulmuştur.
Milli Güvenlik Kurulu, 1961 Anayasası ile anayasal statü kazanmıştır. 1971 değişiklikleri ise MGK'yı kurmamış, aksine kurulun hükümete bildirdiği görüşlerin ağırlığını artırarak yapısını genişletmiştir. Bu nedenle MGK'nın ilk kez sisteme girdiği iddiası yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemi ve bağlamı analiz et
1971-1973 arası, 12 Mart Muhtırası sonrası yürütmeyi güçlendirme dönemidir.
Sorunun hangi anayasal evreyi kapsadığını netleştirmek gerekir.
2
Kurumların kuruluş tarihlerini karşılaştır
KHK yetkisi (1971), AYİM (1971), DGM (1973) ve Özerklik kısıtlamaları (1971) bu döneme aittir.
Hukuki kronolojiyi doğrulamak hatalı şıkkı bulmayı sağlar.
3
Milli Güvenlik Kurulu'nun kökenini belirle
MGK, 1961 Anayasası ile anayasal bir kurum olmuş, 1971'de sadece anayasadaki konumu güçlendirilmiştir.
En yaygın yanılgı olan MGK'nın 1971 ürünü olduğu bilgisini düzeltmek gerekir.

Anahtar Kavram

1971-1973 Anayasa Değişiklikleri ve Ara Rejim Düzenlemeleri

İpuçları

1
1971 değişiklikleri genellikle 'kısıtlayıcı' ve 'yürütmeyi güçlendirici' niteliktedir.
2
Bir kurumun yetkilerinin artırılması ile o kurumun ilk kez kurulması farklı kavramlardır.
3
Milli Güvenlik Kurulu (MGK), 27 Mayıs darbesi sonrası hazırlanan 1961 Anayasası'nın temel taşlarından biri olarak zaten mevcuttu.

Daha Fazla Pratik

1961 Anayasası ile 1982 Anayasası arasındaki temel farkları, yürütme organının konumu ve temel hakların sınırlanması üzerinden inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Hukuk tarihindeki 'ara rejim' dönemlerini (1971-73 ve 1980-82) karşılaştırarak, hangi kurumun hangi darbe veya muhtıra ürünü olduğunu kronolojik bir tablo üzerinden kodlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yumuşama Döneminde Türkiye

Bu konudan daha fazla soru