Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'nin yer şekilleri ve denizlere olan konumu göz önüne alındığında, aşağıda verilen alanların hangisinde yıllık ortalama yağış miktarının en az olması beklenir?

  1. A
    Doğu Karadeniz kıyı kuşağı
  2. B
    Menteşe Yöresi
  3. Tuz Gölü ve çevresiCevap
  4. D
    Batı Toroslar
  5. E
    Yıldız Dağları çevresi

Cevap

Tuz Gölü ve çevresi, deniz etkisine kapalı olması ve yer şekillerinin konumu nedeniyle Türkiye'nin en az yağış alan yeridir.
Tuz Gölü ve çevresi, Türkiye'nin 'kurakçıl' merkezlerinden biridir. Denizden gelen nemli hava kütlelerinin iç kesimlere sokulmasını engelleyen Toros Dağları ve Kuzey Anadolu Dağları nedeniyle bu bölge 'yağış gölgesi' (rain shadow) altında kalır ve yıllık yağış miktarı 300−400300-400 mm civarına kadar düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen merkezlerin deniz etkisine açıklığını değerlendir.
Doğu Karadeniz, Menteşe, Batı Toroslar ve Yıldız Dağları kıyı kuşağında veya deniz etkisine açık dağlık alanlarda yer alırken; Tuz Gölü iç kesimde kalmaktadır.
Denizden gelen nemli hava kütleleri, iç kesimlere ulaşmadan önce genellikle kıyıdaki dağ sıralarına yağış bırakır.
2
Yer şekillerinin yağış üzerindeki etkisini (orografik etki) analiz et.
Kıyıya paralel uzanan yüksek dağlar nemli havayı yükseltip bol yağış (yamaç yağışları) oluşturur.
Doğu Karadeniz ve Toroslar bu mekanizma ile çok fazla yağış alır.
3
Tuz Gölü çevresinin topografik konumunu incele.
Tuz Gölü ve Konya Havzası, etrafı yüksek dağlarla çevrili çukur bir alandır (yağış gölgesinde kalır).
Çevredeki dağları aşan hava kütleleri, iç kısımlara alçalarak iner ve fön etkisi yaratarak kurutucu bir rol oynar, bu da yağışı azaltır.

Anahtar Kavram

Türkiye'de yağış miktarının dağılışında denizellik ve yer şekilleri (yükselti, uzanış) belirleyicidir.

İpuçları

1
Deniz kıyısındaki dağlık alanlar ile deniz etkisine kapalı iç havzaları karşılaştırın.
2
Türkiye'de yağışın en az olduğu yerler genellikle etrafı dağlarla çevrili çukur alanlardır.

Daha Fazla Pratik

Iğdır ve Güneydoğu Anadolu'nun bazı bölümlerinin neden az yağış aldığını, yer şekilleri ve konum çerçevesinde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla