Soru

Zorluk: OrtaParlamento Kararları

Türk anayasa hukukunda TBMM’nin iradesini açıkladığı işlemler "kanun" ve "parlamento kararı" olarak iki temel gruba ayrılır. Parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı’nın onayına (vetosuna) tabi olmayan ve yargısal denetim dışında kalan işlemlerdir. Ancak 19821982 Anayasası, bu genel kuralın dışına çıkarak üç özel parlamento kararının Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesine izin vermiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hem bir parlamento kararı niteliğindedir hem de Anayasa Mahkemesi’nin yargısal denetimine tabidir?

  1. A
    Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması
  2. B
    Para basılmasına karar verilmesi
  3. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararıCevap
  4. D
    Olağanüstü hal (OHAL) ilanının onaylanması
  5. E
    Genel ve özel af ilan edilmesi

Cevap

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı, TBMM'nin bir parlamento kararıdır. 19821982 Anayasası uyarınca, bu karar alındıktan sonra ilgili milletvekili veya başka bir milletvekili tarafından 77 gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilir ve mahkeme 1515 gün içinde kesin kararını verir. Bu durum, parlamento kararlarının yargı denetimi dışı olması kuralının üç istisnasından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin hukuki niteliğini belirle
Seçeneklerdeki işlemlerden hangilerinin 'Kanun', hangilerinin 'Parlamento Kararı' olduğunu ayırt et.
Parlamento kararları Cumhurbaşkanı onayına gitmezken, kanunlar gider.
2
Yargısal denetim istisnalarını hatırla
Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilen üç parlamento kararı: 1- TBMM İçtüzüğü, 2- Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, 3- Milletvekilliğinin düşürülmesi.
Genel kural olarak parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır (yasama kısıntısı).
3
Eşleştirme yap
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması hem bir parlamento kararıdır hem de iptal davasına konu olabilir.
Milletvekillerinin serbestçe görev yapabilmesi için bu kararın yargı denetimine tabi tutulması anayasal bir güvencedir.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim İstisnaları

İpuçları

1
Unutmayın; Meclis'in kendi çalışma düzeniyle veya üyelerinin hukuki statüsüyle ilgili kararlar genellikle parlamento kararıdır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşürülmesi kararına karşı yargı yoluna başvuru sürelerini ve sürecini tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla