Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelendiğinde, mutlak (matematik) konum kurallarına ters düşen durumlarla karşılaşılabilmektedir. Normal şartlarda enlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye doğru gidildikçe sıcaklıkların azalması beklenirken; kış mevsiminde Karadeniz kıyısındaki Samsun'un, İç Anadolu'da yer alan ve daha güneyde bulunan Ankara'dan daha sıcak olduğu görülmektedir.
Bu durumun ortaya çıkmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Samsun'un deniz kıyısında yer alması ve Ankara'nın yükseltisinin daha fazla olmasıCevap
- BSamsun'un Ankara'ya göre daha kuzeyde yer alması
- CAnkara'da yerel saatin Samsun'a göre daha geri olması
- DHer iki şehrin de Kuzey Yarım Küre'de yer alması
- EAnkara'da bakı etkisinin Samsun'dan daha fazla olması
Cevap
Samsun'un denizellik etkisiyle ılıman kalması ve Ankara'nın karasallık ile yükselti nedeniyle daha soğuk olması durumudur.
Doğru yanıt olan seçenek, sıcaklık dağılışında enlem etkisini bozan 'denizellik' ve 'yükselti' faktörlerini bir arada sunmaktadır. Samsun, deniz kenarında olduğu için kışın aşırı soğumazken; Ankara hem karasal hem de deniz seviyesinden daha yüksek olduğu için kış mevsimini daha soğuk geçirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Özel Konumun (Göreceli Konum) Sıcaklık Üzerindeki Etkisi
İpuçları
1
Türkiye'de sıcaklık üzerinde sadece ekvatora uzaklık değil, yer şekilleri de etkilidir.
2
Kuzeydeki bir yerin güneydekinden sıcak olması, matematik konuma değil özel konuma işaret eder.
3
Denizlerin kışın ılık tutucu etkisini ve yükseltinin her metrede sıcaklığı düşürdüğünü düşünün.
Daha Fazla Pratik
İzmir ile Iğdır'ın yaklaşık aynı enlemde olmasına rağmen sıcaklıklarının neden farklı olduğunu araştırabilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Soruya 'enleme ters düşen durumlar' mantığıyla yaklaşarak, şıklarda sadece özel konum (denizellik, yükselti, karasallık) içeren ifadeyi arayabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s