Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin jeolojik yapısı incelendiğinde; I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşmuş, sertleşmiş ve kıvrılma özelliğini kaybetmiş yaşlı kütlelere "masif arazi" adı verilir.

Bu arazilerin Türkiye'deki dağılışı ve tektonik özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Masif arazilerin bir kısmı, Alp-Himalaya orojenezinin etkisiyle parçalanarak günümüzde deprem riski taşıyan aktif fay hatlarına ev sahipliği yapmaktadır.Cevap
  2. B
    Yıldız Dağları ve Zonguldak çevresindeki masif arazilerde, III. Jeolojik Zaman'ın karakteristik enerji kaynağı olan linyit yatakları en yaygın madendir.
  3. C
    Türkiye'deki masif kütlelerin tamamı, II. Jeolojik Zaman'daki (Mezozoik) tortullaşma süreci sonunda Tetis Denizi tabanından yükselerek kara haline gelmiştir.
  4. D
    Bu yaşlı kütleler yer kabuğunun en durağan parçaları olduğu için masiflerin bulunduğu tüm alanlar günümüzde deprem tehlikesinin hiç bulunmadığı yerlerdir.
  5. E
    Masif arazilerin yüksek kesimlerinde kalıcı karların (toktağan kar) bulunması, sadece bu kütlelerin jeolojik yaşı ve sertlik derecesi ile açıklanır.

Cevap

Masif arazilerin bir kısmı, Alp-Himalaya orojenezinin etkisiyle parçalanarak günümüzde deprem riski taşıyan aktif fay hatlarına ev sahipliği yapmaktadır.
Doğru seçenek, masiflerin eski kütleler olmasına rağmen Türkiye'nin genel genç tektonik yapısı nedeniyle (özellikle Alp-Himalaya kıvrım kuşağı ve sonrasındaki levha hareketleri) kırılıp parçalanabildiğini ve bu durumun bazı masiflerde deprem riskini beraberinde getirdiğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Masif arazi kavramını tanımla
I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşmuş, sert ve yaşlı kütlelerdir.
Sorunun temelini oluşturan yapının jeolojik yaşını ve fiziksel özelliğini belirlemek için gereklidir.
2
Masiflerin Türkiye'deki tektonik çevre ile ilişkisini analiz et
Türkiye III. ve IV. Jeolojik Zaman'da (Senozoik) şiddetli tektonik hareketlere maruz kalmıştır.
Yaşlı kütlelerin genç hareketlerden nasıl etkilendiğini anlamak için gereklidir.
3
Deprem riski ve masif dağılışını karşılaştır
Menderes, Bitlis ve Kırşehir gibi bazı masifler aktif fay kuşakları içinde veya yakınında yer alır.
Masiflerin her zaman depremden uzak olduğu yanılgısını düzeltmek ve doğru yargıya ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Masif Arazilerin Jeolojik Yaşı ve Tektonik Durumu

İpuçları

1
Masif arazilerin oluşum zamanı ile taş kömürü oluşum zamanının aynı olduğunu (Paleozoik) hatırlayın.
2
Türkiye'deki büyük fay hatlarının (KAF, BAF, DAF) geçtiği yerlere dikkat edin; bazıları yaşlı masif kütlelerini keser.
3
Batı Anadolu'daki Menderes Masifi'nin faylı yapısını ve deprem geçmişini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki masiflerin isimlerini ve yerlerini dilsiz harita üzerinde çalışarak pekiştiriniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Bu konudan daha fazla soru