Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanlığına Vekalet

20172017 Anayasa değişiklikleri ile revize edilen 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması (ölüm, istifa vb.) ile Cumhurbaşkanının görevinden geçici olarak ayrılması (hastalık, yurt dışına çıkış vb.) durumlarında uygulanacak vekalet rejimine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Makamın boşalması halinde yenisi seçilene kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet ederken; geçici ayrılma hallerinde Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.Cevap
  2. B
    Her iki durumda da vekalet görevi, devlet protokolündeki hiyerarşi gereği Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı tarafından yürütülür.
  3. C
    Geçici ayrılma durumunda Cumhurbaşkanı bir görevlendirme yapmazsa, vekalet görevi kendiliğinden en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısına geçer.
  4. D
    Makamın boşalması halinde vekalet eden yardımcının yetkileri, sadece temel devlet işleyişini sürdürmekle sınırlı olup Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarma yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda, yeni seçimlere 6060 günden fazla süre varsa vekalet görevi Cumhurbaşkanlığı Kabinesi tarafından kolektif olarak yerine getirilir.

Cevap

Makamın boşalması durumunda en yaşlı yardımcının, geçici ayrılma durumunda ise Cumhurbaşkanının bizzat görevlendirdiği yardımcısının vekalet etmesi kuralı doğrudur.
Anayasa'nın 106106. maddesine göre; makamın sürekli olarak boşalması durumunda herhangi bir takdir yetkisi olmaksızın en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekaleti üstlenir. Ancak Cumhurbaşkanının geçici olarak (hastalık, yurt dışı seyahati gibi) görevinden ayrılması durumunda, bizzat kendisi hangi yardımcısının vekalet edeceğine karar vererek bir görevlendirme yapar. Bu iki durum arasındaki usul farkı anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı vekalet durumlarını kategorize et.
Vekalet; 'Makamın Boşalması' (Sürekli) ve 'Geçici Ayrılma' (Geçici) olmak üzere ikiye ayrılır.
Her iki durumun hukuki sonuçları ve vekil tayin usulü anayasada farklı düzenlenmiştir.
2
Makamın boşalması (ölüm, istifa) halindeki kuralı hatırla.
106/4106/4. fıkra uyarınca: 'Makamın boşalması halinde... en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.'
Makam sürekli boşaldığında, objektif bir kriter olan 'yaş' esas alınarak belirsizlik önlenir.
3
Geçici ayrılma (hastalık, yurt dışı) halindeki kuralı hatırla.
106/3106/3. fıkra uyarınca: 'Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.'
Cumhurbaşkanı görevde olduğu için vekilini seçme iradesi kendisine bırakılmıştır.
4
Seçeneklerdeki hükümet sistemi farklarını analiz et.
TBMM Başkanı'nın vekalet yetkisinin 20172017 itibarıyla sona erdiğini doğrula.
Sistem değişikliği ile yasama ve yürütme arasındaki vekalet bağı koparılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına vekalet usulü, makamın boşalması durumunda 'en yaşlı yardımcıya' otomatik olarak geçerken, geçici ayrılma durumunda 'Cumhurbaşkanının tercihine/görevlendirmesine' bağlıdır.

İpuçları

1
Makamın boşalması (ölüm gibi) ile geçici ayrılma (yurt dışı gezisi gibi) arasındaki vekil belirleme farkına odaklanın.
2
Hangi durumda 'yaş' kriterinin otomatik olarak devreye girdiğini, hangi durumda ise 'kişisel görevlendirme' yapıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığında yapılacak seçimlerin sürelerini (4545 ve 6060 gün kuralları) ve bu seçimlerin yasama seçimleriyle ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

Bu konudan daha fazla soru