Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin bugünkü dağ kuşaklarının temelini oluşturan Alp-Himalaya kıvrım sisteminin hazırlık evresi olarak kabul edilen Mezozoyik (II. Jeolojik Zaman) döneminde, Türkiye arazisinde gerçekleşen temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tetis Denizi tabanında büyük oranda tortullaşmanın (sedimantasyon) meydana gelmesiCevap
  2. B
    Egeid karasının çökmesiyle birlikte Ege Denizi'nin oluşması
  3. C
    Linyit, petrol ve bor minerallerinin geniş alanlarda oluşması
  4. D
    Zonguldak ve çevresindeki yaşlı arazilerde taş kömürü yataklarının birikmesi
  5. E
    Bitlis, Yıldız Dağları ve Menteşe çevresindeki masif arazilerin oluşması

Cevap

Mezozoyik (II. Zaman) döneminde gerçekleşen temel süreç, Tetis Denizi tabanında tortullaşmanın meydana gelmesidir.
Mezozoyik (II. Jeolojik Zaman), Türkiye'nin jeolojik geçmişinde bir 'durgunluk ve birikim' dönemi olarak kabul edilir. Bu dönemde kuzeydeki Lavrasya ve güneydeki Gondvana kıtaları arasında yer alan Tetis Denizi tabanında, dış kuvvetlerin taşıdığı malzemeler milyonlarca yıl boyunca üst üste birikerek (tortullaşma/sedimantasyon) kalın tabakalar oluşturmuştur. Bu tabakalar, III. Zaman'daki Alp-Himalaya kıvrımlarının hammaddesini oluşturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi
Mezozoyik (II. Zaman) dönemi hedeflenir.
Soruda istenen zaman diliminin jeolojik özelliklerini diğerlerinden ayırt etmek gerekir.
2
Hazırlık evresini yorumlama
Mezozoyik'in 'hazırlık dönemi' olduğu bilgisi kullanılır.
Bu dönemde şiddetli kıvrılmalar henüz başlamamış, kıvrılacak malzemenin birikmesi (tortullaşma) ön plana çıkmıştır.
3
Süreç eşleştirme
Tetis Denizi ve sedimantasyon süreci seçilir.
O dönemde Türkiye arazisinin büyük kısmı Tetis Denizi altında birikim alanı halindedir.

Anahtar Kavram

Jeolojik Zamanlar ve Tetis Denizi Tortullaşması

İpuçları

1
Bu dönem, büyük kıvrımların oluşmasından hemen önceki durgun ve birikim dolu süreci ifade eder.
2
Türkiye arazisinin büyük bir kısmının henüz deniz (Tetis) altında olduğu zamanı düşünmelisin.
3
Alp-Himalaya kıvrımları III. Zaman'da oluşurken, bu kıvrımları oluşturacak malzemelerin birikmesi II. Zaman'da gerçekleşmiştir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin genç bir arazi yapısına sahip olmasının kanıtlarını (depremsellik, sıcak su kaynakları, yüksek ortalama yükselti) tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla