Türkiye'de platoların oluşumunda etkili olan ana kaya (litolojik) yapı, bu sahalarda gelişen zonal toprakların kimyasal ve fiziksel özelliklerini doğrudan etkilemektedir. Örneğin; kireç taşlarının (kalker) yaygın olduğu alanlarda kireç yönünden zengin topraklar oluşurken, volkanik sahalarda mineralce zengin topraklar gelişir.
Buna göre, aşağıdaki plato ve üzerinde yaygın olarak görülen zonal toprak tipi eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- ATeke Platosu - Çernezyom
- BErzurum-Kars Platosu - Terra Rossa
- Haymana Platosu - Kahverengi step toprağıCevap
- DÇatalca-Kocaeli Platosu - Tundra toprağı
- EObruk Platosu - Alüvyal toprak
Cevap
Doğru eşleştirme Haymana Platosu ve Kahverengi step toprağıdır.
Haymana Platosu, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir tabaka düzlüğü platosudur. Bölgedeki yarı kurak karasal iklim ve tortul kayaç yapısı, üzerinde otsu bitkilerin (bozkır) ve buna bağlı olarak kahverengi step topraklarının gelişmesine neden olmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Plato Oluşumu ve Toprak İlişkisi
İpuçları
1
Platonun bulunduğu bölgenin iklim özelliklerini düşünerek hangi zonal toprağın gelişebileceğini tahmin etmeye çalış.
2
Erzurum-Kars ve Ardahan'ın lav platosu olduğunu, Teke ve Taşeli'nin ise kireç taşı (karstik) üzerinde yer aldığını hatırla.
3
İç Anadolu'daki platolarda (Haymana, Cihanbeyli, Bozok vb.) bozkır bitki örtüsü ve buna paralel olarak step toprakları baskındır.
Daha Fazla Pratik
Platoların sadece topraklarını değil, bu toprakların üzerinde yapılan tarım ürünlerini de (örneğin Erzurum-Kars'ta çayır-hayvancılık ilişkisi) çalışmak konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:1m 15s