Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de özellikle İç Anadolu Bölgesi'nde ilkbahar mevsiminde görülen, halk arasında "Kırkikindi" olarak adlandırılan ve ısınan hava kütlesinin dikey yönde yükselerek soğuması sonucu oluşan yağış tipi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yamaç (orografik) yağışlar
  2. B
    Cephesel (frontal) yağışlar
  3. Konveksiyonel (yükselim) yağışlarCevap
  4. D
    Adveksiyon yağışları
  5. E
    Dinamik kökenli yağışlar

Cevap

İç Anadolu'da ısınan havanın yükselmesiyle oluşan Kırkikindi yağışları, konveksiyonel (yükselim) yağış tipidir.
Yükselim (konveksiyonel) yağışlar, güneş ışınlarının etkisiyle ısınan hava kütlelerinin dikey yönde yükselerek soğuması ve içindeki nemin yoğunlaşması sonucu oluşur. Türkiye'de bu yağışlar en çok İç Anadolu Bölgesi'nde ilkbahar mevsiminde görülür ve yöre halkı tarafından öğleden sonraları yağdığı için "Kırkikindi" olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen mekanizma analiz edilir.
"Isınan havanın dikey yönde yükselmesi" ifadesi tespit edilir.
Yağış oluşum tiplerini ayırt etmek için havanın yükselme biçimi en temel kriterdir.
2
Tanımlanan mekanizma ile terim eşleştirilir.
Dikey yönlü yükselme hareketi "konveksiyonel" veya "yükselim" olarak adlandırılır.
Isınan hava genleşir, hafifler ve yükselir; yükselen hava soğuyarak içindeki nemi yağış olarak bırakır.
3
Bölgesel ve kültürel veri ile teyit edilir.
İç Anadolu'da ilkbaharda görülen Kırkikindi yağışlarının bu mekanizma ile oluştuğu doğrulanır.
İç Anadolu gibi deniz etkisinden uzak karasal bölgelerde, ilkbaharda yüzeyin aniden ısınması bu tip yağışları tetikler.

Anahtar Kavram

Konveksiyonel (Yükselim) Yağış Mekanizması

İpuçları

1
Yağışın oluşumu için havanın mutlaka yükselip soğuması gerekir. Buradaki kilit nokta havanın neden yükseldiğidir.
2
Soruda "ısınan havanın dikey yükselmesi" deniliyor. Bu ifade bizi doğrudan bir oluşum tipine götürür.
3
Kırkikindi yağışları, ısınan yüzeyden yükselen havanın soğumasıyla oluşan "yükselim" yağışlarının diğer adıdır.

Daha Fazla Pratik

Karadeniz kıyılarında görülen yamaç yağışları ile İç Anadolu'daki konveksiyonel yağışların oluşum farklarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla