Soru

Zorluk: OrtaParaleller ve Enlem Etkileri

Dünya'nın geoit şekli ve merkezkaç kuvvetinin etkisiyle yerçekimi ivmesi Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe artış göstermektedir. Bu durum, Türkiye'nin mutlak konumu (enlem dereceleri) dikkate alındığında iller arasındaki yerçekimi değerlerinin de farklılık göstermesine neden olur.

Buna göre, Türkiye'de yerçekimi ivmesinin en fazla ve en az olduğu iller aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. En Fazla: Sinop / En Az: HatayCevap
  2. B
    En Fazla: Hatay / En Az: Sinop
  3. C
    En Fazla: Artvin / En Az: Muğla
  4. D
    En Fazla: Edirne / En Az: Iğdır
  5. E
    En Fazla: Antalya / En Az: Samsun

Cevap

Yerçekiminin en fazla olduğu il Sinop, en az olduğu il ise Hatay'dır.
Doğru cevap, Türkiye'nin matematik konumuna göre en kuzey ve en güney uçlarını belirtmektedir. Dünya'nın geoit şekli sebebiyle kutuplar yerin merkezine daha yakındır, bu nedenle kuzeye (kutuplara) gidildikçe yerçekimi artar. Türkiye'nin en kuzeyi Sinop, en güneyi ise Hatay olduğu için yerçekimi farkı bu iki il arasında en belirgindir.

Adım Adım Çözüm

1
Yerçekimi ve enlem ilişkisini hatırla.
Yerçekimi, Dünya'nın geoit şekli nedeniyle kutuplarda en fazla, Ekvator'da en azdır.
Kutuplar yerin merkezine daha yakın olduğu için kütleçekimi daha güçlü hissedilir.
2
Türkiye'nin enlem değerlerini analiz et.
Türkiye 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri arasındadır.
42∘42^\circ Kuzey (Sinop) kutuplara en yakın, 36∘36^\circ Kuzey (Hatay) ise Ekvator'a en yakın noktadır.
3
Şehirleri enlem derecelerine göre eşleştir.
Kuzeydeki Sinop'ta yerçekimi en yüksek, güneydeki Hatay'da ise en düşüktür.
Enlem etkisi (matematik konum) gereği kuzeye gidildikçe yerçekimi artar.

Anahtar Kavram

Yerçekimi ve Enlem İlişkisi

İpuçları

1
Dünya'nın şeklini ve yerçekiminin kutuplarda mı yoksa Ekvator'da mı daha fazla olduğunu düşünün.
2
Türkiye'nin en kuzey ve en güney noktaları arasındaki enlem farkını hatırlayın (362−42∘36^2-42^\circ Kuzey).
3
Kutuplara en yakın olan ilimizde yerçekimi en yüksek, Ekvator'a en yakın olanda ise en düşüktür.

Daha Fazla Pratik

Çizgisel hızın hangi ilimizde en fazla olduğunu bularak enlem etkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla