Bir davanın görülmesi sırasında hâkim, önüne gelen uyuşmazlığa uygulanabilecek herhangi bir yazılı hukuk kuralının (kanun, yönetmelik vb.) bulunmadığını tespit etmiştir. Ancak hâkimin yaptığı araştırma sonucunda, uyuşmazlığın çözümü için ilgili bölgede yüzyıllardır süregelen ve toplumca genel kabul görmüş, bağlayıcı nitelikte bir örf ve adet hukuku kuralının var olduğu anlaşılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi ve hukuk sistemimizdeki boşluk türleri dikkate alındığında; bu uyuşmazlıkta karşılaşılan boşluk türü ve hâkimin izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- AHukuk Boşluğu - Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak hukuk yaratması
- Kanun Boşluğu - Hâkimin mevcut olan örf ve adet hukuku kuralını uygulamasıCevap
- CÖrtülü Boşluk - Hâkimin mevcut kanun hükmünü daraltıcı yorumla (teleolojik redüksiyon) uygulamaması
- DKural İçi Boşluk - Hâkimin kanun koyucu tarafından kendisine tanınan takdir yetkisini kullanması
- EAçık Boşluk - Hâkimin yazılı kural bulunmadığı gerekçesiyle uyuşmazlığı reddetmesi
Cevap
Kanun Boşluğu mevcuttur ve hâkim bu durumda örf ve adet hukuku kuralını uygulamalıdır.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine göre hâkim, kanunda uygulanabilir bir hüküm bulamadığında (Kanun Boşluğu), örf ve adet hukukuna göre karar verir. Eğer örf ve adet hukukunda da bir kural bulunmasaydı o zaman 'Hukuk Boşluğu' ortaya çıkar ve hâkim 'hukuk yaratma' yetkisini kullanırdı. Senaryoda bağlayıcı bir örf ve adet kuralı bulunduğu belirtildiğinden, hâkimin doğrudan bu kuralı uygulaması gerekir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kanun Boşluğu ve Hukuk Boşluğu Ayrımı
İpuçları
1
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi hukukun kaynaklarını hangi sırayla saymaktadır?
2
Bir durumda sadece yazılı kuralın olmaması 'Hukuk Boşluğu' için yeterli midir, yoksa başka bir kaynağa daha bakılmalı mıdır?
3
Hâkim ancak uyuşmazlığın çözümü için hiçbir yazılı veya yazısız kaynak bulamadığında 'hukuk yaratır'. Senaryoda bir kaynak var mı?
Daha Fazla Pratik
Hâkimin hukuk yaratırken uyması gereken sınırları ve yarattığı hukukun bağlayıcılığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s