Bir uyuşmazlıkta, somut olaya uygulanabilecek bir kanun hükmü bulunmasına rağmen; bu hükmün sözü (lafzı) ile özü (amacı) arasında bir çelişki bulunmaktadır. Hükmün olduğu gibi uygulanması durumunda dürüstlük kuralına aykırı ve adaletsiz bir sonuç ortaya çıkacağı, kanun koyucunun ilgili hükmün kapsamını gereğinden fazla geniş tutarak bu özel durumu istisna tutmayı ihmal ettiği anlaşılmaktadır.
Medeni Kanun doktrinine göre, hakimin bu durumda tespit edeceği boşluk türü ve izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- AKural içi boşluk - Hakimin takdir yetkisini kullanarak karar vermesi
- Örtülü boşluk - Teleolojik reduksiyon (Amaca göre sınırlama) yoluyla kuralı daraltmasıCevap
- CAçık boşluk - Kıyas (Örnekseme) yöntemine başvurarak benzer bir kuralı uygulaması
- DHukuk boşluğu - Hakimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak hukuk yaratması
- EÖrtülü boşluk - Olaya örf ve adet hukuku kurallarını öncelikli olarak uygulaması
Cevap
Örtülü boşluk - Teleolojik reduksiyon (Amaca göre sınırlama)
Örtülü boşluk, bir kanun hükmünün sözüyle olayı kapsamasına rağmen, kuralın amacının (telos) o olayı kapsamaması gerektiği durumlarda ortaya çıkar. Bu durumda hakim, kuralın kapsamını dürüstlük kuralı ve hakkaniyet gereği daraltarak bir istisna yaratır; bu işleme ise teleolojik reduksiyon adı verilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Örtülü Boşluk ve Teleolojik Redüksiyon
İpuçları
1
Kanunda bir hüküm varken sonucun adaletsiz çıkması 'eksiklik' değil, 'gereksiz genişlik' sorunudur.
2
Kuralın 'sözü' ile 'özü' çelişiyorsa bu örtülü bir durumdur.
3
Gereğinden geniş bir kuralın amacına uygun şekilde daraltılmasına 'teleolojik reduksiyon' denir.
Daha Fazla Pratik
Kural içi boşluk ile kural dışı boşluk arasındaki farkları belirlemek için hakimin takdir yetkisini hangi durumlarda kullandığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s