Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu incelendiğinde, bazı özelliklerin sadece Kuzey Yarım Küre'de yer almasıyla, bazı özelliklerin ise Orta Kuşak'ta ( enlemleri) bulunmasıyla ilgili olduğu görülür.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin sadece Kuzey Yarım Küre'de yer almasıyla açıklanabilir?
- AYıl boyunca Batı rüzgarlarının etkisi altında kalması
- BKış mevsiminde cephe (frontojenez) yağışlarının etkili olması
- Dağların kuzey yamaçlarının yıl boyunca güney yamaçlara göre daha az güneş almasıCevap
- DYıl içinde dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
- EKıyı kesimlerinde Akdeniz iklim özelliklerinin görülmesi
Cevap
Dağların kuzey yamaçlarının yıl boyunca güney yamaçlara göre daha az güneş alması, Türkiye'nin sadece Kuzey Yarım Küre'de yer almasının bir sonucudur.
Türkiye Kuzey enleminin (Yengeç Dönencesi) kuzeyinde yer aldığı için güneş ışınlarını yıl boyunca güney yönünden alır. Bu nedenle Türkiye'deki dağların güney yamaçları bakı etkisinden dolayı daha çok ısınırken, kuzey yamaçları gölgede kalarak daha az güneş alır. Bu durum merkezin hangi yarım kürede olduğunu kesin olarak kanıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bakı Etkisi ve Yarım Küre İlişkisi
İpuçları
1
Orta Kuşak özellikleri (A, B, C, D harfleriyle kodlanan Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephe yağışları, Dört mevsim) her iki yarım kürede de ortaktır.
2
Bir özelliğin sadece bir yarım küreye özgü olması için, Ekvator'un diğer tarafına geçildiğinde yönünün veya etkisinin değişmesi gerekir.
3
Bakı yönü, güneşin ufuk düzlemindeki konumuna göre belirlenir ve Türkiye'de güneş hiçbir zaman kuzeyden gelmez.
Daha Fazla Pratik
Güney Yarım Küre'deki bir ülkede (örneğin Arjantin) dağların hangi yamacının daha sıcak olması beklendiğini düşünerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s