Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti'nde 18081808 yılında Padişah II. Mahmut ile taşradaki yerel güçler (ayanlar) arasında imzalanan Sened-i İttifak, Türk anayasa tarihinin ilk basamağı kabul edilir. Bu belgenin, Sultan Abdülmecit döneminde ilan edilen Tanzimat (18391839) ve Islahat (18561856) fermanlarından 'hukuki niteliği' ve 'ortaya çıkış biçimi' bakımından en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Padişahın yetkilerini tek taraflı bir ihsan (bağış) olarak değil, karşılıklı bir sözleşme (misak) niteliğinde sınırlandırmış olmasıCevap
  2. B
    Osmanlı tebaasının can, mal ve namus güvenliğini ilk kez Padişahın hukuki güvencesi altına alması
  3. C
    Padişahın kendi otoritesinin üzerinde bir 'kanun gücü' olduğunu ilk kez hukuken kabul etmiş olması
  4. D
    Avrupalı devletlerin azınlık hakları konusundaki baskıları ve müdahaleleri sonucunda hazırlanmış olması
  5. E
    Yürütme yetkisinin ilk kez Padişah ile halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclis arasında paylaşılması

Cevap

Sened-i İttifak'ın en temel farkı, Padişah ile ayanlar arasında imzalanan karşılıklı bir sözleşme (misak) niteliği taşımasıdır.
Doğru seçenek olan 'padişahın yetkilerinin karşılıklı bir sözleşme yoluyla sınırlandırılması', Sened-i İttifak'ın tekil özelliğidir. 18081808 belgesi, II. Mahmut ve ayanların karşılıklı imzalarını içerdiği için 'misak' niteliğindedir; oysa Tanzimat ve Islahat belgeleri padişahın halkına haklar bahşettiği tek taraflı fermanlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Belgelerin hukuki niteliklerini karşılaştırın.
Sened-i İttifak (18081808) bir 'misak' (sözleşme), Tanzimat (18391839) ve Islahat (18561856) ise birer 'ferman' (tek taraflı bildiri) niteliğindedir.
Bu ayrım, iktidarın sınırlandırılma yöntemini belirler.
2
Belgelerin taraflarını belirleyin.
Sened-i İttifak'ta II. Mahmut ve Ayanlar olmak üzere iki taraf varken, fermanlarda sadece Sultan Abdülmecit'in tek taraflı iradesi vardır.
Sözleşme niteliği karşılıklı taahhüt gerektirir.

Anahtar Kavram

İktidarın Sınırlandırılma Biçimi: Misak vs. Ferman

İpuçları

1
Belgenin bir 'anlaşma' mı yoksa 'tek taraflı bildiri' mi olduğunu düşünün.
2
II. Mahmut'un bu belgeyi ayanlar denilen yerel beylerle karşılıklı imzaladığını hatırlayın.
3
Sened-i İttifak'ın 'Misak' (sözleşme) özelliği, onu diğer padişah fermanlarından ayıran en kritik hukuki farktır.

Daha Fazla Pratik

Tanzimat Fermanı ile Sened-i İttifak'ın kapsadığı kitleleri (Ayanlar vs. Tüm Teba) karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik olarak 'ilk'lere odaklanın: İlk sınırlandırma (Sened-i İttifak), ilk hukuk devleti adımı (Tanzimat), ilk geniş azınlık hakları (Islahat).
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Sened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Bu konudan daha fazla soru