Türkiye'nin göreceli (özel) konum özellikleri, iklim elemanları üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Örneğin; yaklaşık aynı enlem kuşağında ( Kuzey) yer almalarına rağmen İzmir ve Erzurum illerinde karın yerde kalma süresi ve kış mevsimi sıcaklık ortalamaları arasında çok büyük farklar bulunmaktadır. İzmir'de kar yağışı nadiren görülürken, Erzurum'da karın yerde kalma süresi günü aşabilmektedir.
Bu durum, Türkiye'nin aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle doğrudan açıklanabilir?
- AEnlem derecelerinin farklı olması nedeniyle güneş ışınlarının düşme açısının değişmesi
- BBoylam farkından dolayı yerel saat ve güneşin doğuş saatinin değişmesi
- Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin artması ve karasallığın şiddetlenmesiCevap
- DJeolojik yapının genç oluşumlu olması ve kaplıca turizminin yaygınlığı
- EDağların kuzey ve güney kıyılarında denize paralel uzanması
Cevap
Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin artması ve karasallığın şiddetlenmesi
Türkiye'de yaklaşık aynı enlem üzerinde yer alan merkezlerde (İzmir ve Erzurum gibi) sıcaklık ve karın yerde kalma süresi gibi özelliklerin farklılık göstermesi, matematik konumla (enlem) açıklanamaz. Bu farkın temel nedeni, Türkiye'nin batısından doğusuna doğru gidildikçe ortalama yükseltinin artması ve denizel etkiden uzaklaşılarak karasallığın şiddetlenmesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Özel (Göreceli) Konum ve Yükselti İlişkisi
İpuçları
1
İzmir deniz kıyısında, Erzurum ise yüksek bir platoda yer alır.
2
Güneş ışınlarını aynı açıyla alan yerlerdeki sıcaklık farkı, enlem dışında bir sebeple açıklanmalıdır.
Daha Fazla Pratik
Benzer bir mantıkla, aynı enlemdeki Iğdır'ın çevresine göre neden daha sıcak olduğunu (mikroklima) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s