Soru

Zorluk: OrtaSıfatlar (Ön Adlar)

İsimlerin önüne gelerek onları renk, durum ve biçim gibi yönlerden niteleyen sözcüklere 'niteleme sıfatı'; işaret, belgisizlik, sayı veya soru yoluyla belirten sözcüklere ise 'belirtme sıfatı' denir. Türkçede işaret bildiren bazı sözcükler ismin yerini tuttuğunda zamir, ismi etkilediğinde sıfat; niteleme bildiren bazı sözcükler ise fiili etkilediğinde zarf görevinde kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

  1. A
    O, sessiz kütüphanede çalışmayı her zaman tercih ederdi.
  2. Bu geniş ovada hayvancılık temel geçim kaynağıdır.Cevap
  3. C
    Zorlu yolları hızla aşarak hedefine kısa sürede ulaştı.
  4. D
    Şu, bölgenin tarım açısından en verimli arazisidir.
  5. E
    Yorgun işçiler, zor işleri kolayca bitirip evlerine döndüler.

Cevap

İşaret sıfatı olan 'bu' ve niteleme sıfatı olan 'geniş' sözcüklerinin aynı ismi etkilediği cümle doğru cevaptır.
Doğru cevapta yer alan 'bu' sözcüğü 'ova' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı; 'geniş' sözcüğü ise aynı ismin özelliğini (biçimini) bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Bu kullanım, soruda istenen her iki sıfat türünün bir arada bulunması şartını tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki isimleri ve bu isimleri etkileyen sözcükleri belirleyin.
İsimlerin önüne gelen 'o, bu, şu, geniş, zorlu, verimli' gibi sözcükler tespit edildi.
Sıfatların tespiti için ismin önündeki tamlayıcı unsurların bulunması gerekir.
2
İşaret bildiren sözcüklerin (o, bu, şu) bir ismi mi etkilediği yoksa ismin yerini mi tuttuğu (zamir) kontrol edin.
Birinci ve dördüncü seçeneklerdeki sözcüklerin zamir, ikinci seçenekteki sözcüğün sıfat olduğu saptandı.
Zamirler ismin yerini tutarken, işaret sıfatları ismi doğrudan belirtir.
3
Niteleme bildiren sözcüklerin isimle mi yoksa fiil/fiilimsiyle mi (zarf) ilişkili olduğunu ayırt edin.
'Geniş ova' tamlamasında 'geniş' isme yönelikken; 'hızla aşarak' veya 'kolayca bitirip' yapılarında sözcüklerin zarf olduğu görüldü.
Sıfat ve zarf ayrımı, sözcüğün hangi kelime türünü nitelediğine bağlıdır.
4
Hem işaret sıfatının hem de niteleme sıfatının bulunduğu cümleyi seçin.
İkinci seçenekte 'bu' (işaret) ve 'geniş' (niteleme) sıfatları bir arada kullanılmıştır.
Soruda istenen her iki sıfat türünün aynı bağlamda varlığıdır.

Anahtar Kavram

Sıfat türleri (Niteleme ve Belirtme) ve sözcüklerin cümledeki işlevlerine göre tür değiştirmesi.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla