Soru

Zorluk: KolayParaleller ve Enlem Etkileri

21 Mart tarihinde, Türkiye sınırları içerisinde aynı boylam üzerinde yer alan iki farklı merkezden daha kuzeyde olanında, güneydeki merkeze göre aşağıdakilerden hangisinin daha fazla olması beklenir?

  1. A
    Çizgisel dönüş hızı
  2. B
    Deniz suyunun tuzluluk oranı
  3. C
    Güneş ışınlarının yere düşme açısı
  4. Yatay düzleme dikilen aynı boydaki cismin öğle vaktindeki gölge boyuCevap
  5. E
    Gündüz süresi

Cevap

Yatay düzleme dikilen aynı boydaki cismin öğle vaktindeki gölge boyu, daha kuzeyde yer alan merkezde daha fazladır.
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki konumu gereği, güneyden kuzeye doğru gidildikçe güneş ışınlarının yere düşme açısı küçülür. Matematiksel bir kural olarak, güneş ışınlarının geliş açısı küçüldükçe, yatay bir düzleme dikilen cisimlerin gölge boyu uzar. Bu nedenle aynı boydaki bir cismin gölgesi kuzeydeki merkezde daha uzun (fazla) olur.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerin konumlarını ve enlem ilişkisini belirleme
Kuzeydeki merkez, Ekvator'dan daha uzak ve kutba daha yakındır.
Türkiye 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralellerinde yer aldığı için kuzeye gidildikçe enlem derecesi büyür.
2
Güneş ışınlarının geliş açısını analiz etme
Kuzeydeki merkeze güneş ışınları daha dar açıyla düşer.
Enlem etkisi nedeniyle Ekvator'dan uzaklaşıldıkça güneş ışınlarının geliş açısı küçülür.
3
Geliş açısı ile gölge boyu arasındaki ilişkiyi kurma
Açı küçüldükçe gölge boyu uzar (artar).
Geometrik olarak ışınlar ne kadar eğik gelirse, cismin oluşturduğu gölge o kadar uzun olur.

Anahtar Kavram

Enlem ve Güneş Işınlarının Geliş Açısı İlişkisi

İpuçları

1
Türkiye'nin kuzeyine gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısının nasıl değiştiğini hatırlayın.
2
Güneş ışınları daha eğik (küçük açıyla) geldiğinde gölge boyu kısalır mı yoksa uzar mı?

Daha Fazla Pratik

Güneş ışınlarının geliş açısının mevsimlere göre değişimini ve bunun gölge boyuna etkisini tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla