Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Platoları

Türkiye'deki platoların büyük bir bölümü, üçüncü jeolojik zamanın sonu ile dördüncü zamanın başlarında gerçekleşen toplu yükselmenin etkisiyle deniz seviyesinden oldukça yüksekte yer almaktadır. Ancak bir plato, akarsular tarafından aşındırılarak deniz seviyesine kadar alçaltılmış eski bir aşınım yüzeyi (peneplen) özelliğine sahiptir. Ortalama yükseltisi diğer platolara göre oldukça az olan bu saha; sanayi, ulaşım ve ticaret faaliyetlerinin yoğunlaşması nedeniyle Türkiye'nin en yoğun nüfuslu bölgesi haline gelmiştir.

Parçada özellikleri belirtilen plato aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çatalca-Kocaeli PlatosuCevap
  2. B
    Haymana Platosu
  3. C
    Erzurum-Kars Platosu
  4. D
    Teke Platosu
  5. E
    Obruk Platosu

Cevap

Çatalca-Kocaeli Platosu, Türkiye'de yükseltisi en az olan, aşınım düzlüğü kökenli ve nüfus yoğunluğu en fazla olan platodur.
Çatalca-Kocaeli Platosu, Marmara Bölgesi'nde yer alan, akarsuların aşındırmasıyla deniz seviyesine kadar indirilmiş (aşınım yüzeyi) bir sahadır. Türkiye'nin diğer platoları genellikle 500-1000 metre ve üzerinde yükseltiye sahipken, bu platonun yükseltisi 150-200 metreyi geçmez. Ayrıca konumu gereği sanayi ve ticaretin kalbi durumundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen 'en düşük yükseltili' ve 'aşınım yüzeyi' (peneplen) anahtar kelimelerini analiz et.
Türkiye'deki platoların çoğu yüksekte iken (Erzurum-Kars, İç Anadolu platoları), sadece bir tanesi deniz seviyesine çok yakındır.
Oluşum kökenine göre aşınım platolarını diğerlerinden ayırmak gerekir.
2
Ekonomik ve demografik verileri değerlendir: 'En yoğun nüfuslu', 'sanayi ve ticaret merkezi'.
Bu özellikler Türkiye'de İstanbul ve Kocaeli illerinin bulunduğu sahayı işaret eder.
Türkiye'nin beşeri ve ekonomik coğrafyasındaki en baskın plato Çatalca-Kocaeli'dir.

Anahtar Kavram

Aşınım Platoları (Peneplenleşme)

İpuçları

1
Türkiye'nin en alçak platosu hangi coğrafi bölgemizde yer alır?
2
İstanbul ve Kocaeli illerinin üzerinde kurulu olduğu yeryüzü şeklini düşünün.
3
Oluşum bakımından peneplen (aşınım düzlüğü) olan tek plato grubuna odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Platoların oluşum türlerini (Lav, Karstik, Tabaka Düzlüğü, Aşınım) bir tablo yaparak karşılaştırmanız, bu tür sorularda hız kazandıracaktır.

Alternatif Yöntem

Platoları yükseltilerine göre batıdan doğuya sıraladığınızda, en batıdaki ve en alçaktaki seçeneği işaretlemek sizi doğru sonuca ulaştıracaktır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla